Έλλειψη βιταμίνης B12· 7 ανησυχητικά σημάδια

Η βιταμίνη B12, επιστημονικά γνωστή ως κοβαλαμίνη, είναι υπεραπαραίτητη για το ανθρώπινο σώμα, αλλά αυτό είναι ήδη γνωστό. Και παρόλο που καθημερινά ακούτε πως η έλλειψη της επιδρά αρνητικά στα νεύρα, το DNA και τα ερυθρά αιμοσφαίρια, καλό θα ήταν να αναλύσουμε στην καθομιλουμένη τι ακριβώς μπορεί να προκαλέσει η έλλειψη της στην υγεία και την ευζωία μας.

Παρακάτω θα δούμε τι προκαλούν τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης B12 στον οργανισμό μας.
Πριν προχωρήσετε στη λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης B12 συμβουλευτείτε πρώτα τον ιατρό σας και κάντε έναν αιματολογικό έλεγχο για να προσδιορίσετε τα επίπεδα της στο αίμα ώστε να γνωρίζετε που βρίσκεστε.
  1. 1. Απώλεια μνήμης, διαταραχές αντίληψης - σκέψης, γνωστική και μαθησιακή δυσχέρεια
  2. 2. Προβλήματα ισορροπίας και βάδισης
  3. 3. Αιμωδίες (μουδιάσματα) σε διάφορα σημεία του σώματος, κράμπες ή αίσθηση γαργαλητού σε παλάμες και πατούσες
  4. 4. Ωχρή ή κιτρινωπή (ικτερική) όψη δέρματος
  5. 5. Μεγαλοβλαστική αναιμία
  6. 6. Οιδηματώδης ή φλεγμαίνουσα γλώσσα
  7. 7. Γενικευμένη κόπωση ή αδυναμία
Εάν τα επίπεδα βιταμίνης B12 σημειώσουν μεγαλύτερη πτώση μπορεί να οδηγηθούμε σε πολύ χειρότερες σωματικές εκδηλώσεις - νόσους. Κατάθλιψη, παραισθήσεις και παράνοια συνδέονται με εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα βιταμίνης B12, ενώ η απώλεια της αίσθησης της όσφρησης και γεύσης έχει συνδεθεί με ένδεια βιταμίνης B12. Και καθώς είναι μια τόσο σημαντική βιταμίνη για την υγεία και την εύρρυθμη λειτουργία του εγκεφάλου η μακροχρόνια και παρατεταμένη έλλειψη της μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη απώλεια εγκεφαλικής λειτουργίας, πέρα από τα προαναφερθέντα.

Ποιοί παράγοντες οδηγούν σε έλλειψη βιταμίνης B12;
  • Χορτοφαγική διατροφή. Τα φυτά δε παράγουν βιταμίνη B12, συνεπώς δε τη προσφέρουν στα άτομα που τρέφονται αποκλειστικά με φυτικές τροφές. Είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι vegans και λύνεται με τη χρήση συνθετικών συμπληρωμάτων διατροφής.
  • Φάρμακα που ανήκουν στην φαρμακευτική οικογένεια με την ονομασία αναστολείς της αντλίας πρωτονίων (PPI's). Σε αυτή την οικογένεια ανήκουν ουσίες που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του έλκους και της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Ότι έχει κατάληξη σε -πραζόλη ανήκει σε αυτή την ομάδα. Μερικά γνωστά σκευάσματα είναι τα Losec, Elkostop, Nexium κτλ.
  • Φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου και ιδίως το σύνδρομο διαρρέοντος εντέρου (ή αλλιώς γνωστό και ως αυξημένη εντερική διαπερατότητα, Leaky Gut Syndrome) και εκτεταμένες επεμβάσεις στο στομάχι.
  • Κακοήθης αναιμία (αναιμία του Biermer).
  • Υποέκκριση γαστρικών οξέων του στομάχου ή λήψη φαρμάκων που αναστέλλουν τη παραγωγή του (βλέπε PPI's παραπάνω).
  • Λήψη μετφορμίνης (αντιδιαβητικό φάρμακο), άτομα άνω των 60 ετών και γυναίκες που αντιμετώπισαν προβλήματα υπογονιμότητας στο παρελθόν.


Αντιμετώπιση
Κατανάλωση πρωτεΐνης ζωικής προέλευσης (αυγά, γαλακτοκομικά, κρέας, πουλερικά, εντόσθια, ψάρια, οστρακοειδή)
Οτιδήποτε άλλο ακούσετε ως εναλλακτική vegan πηγή βιταμίνης B12 (όπως σπιρουλίνα ή προϊόντα σόγιας που έχουν υποστεί ζύμωση) είναι ανακρίβειες. Long story short οι εν λόγω τροφές περιέχουν μια μορφή ψευδο-βιταμίνης B12 (cobamides) η οποία δε μπορεί να αξιοποιηθεί από τον ανθρώπινο οργανισμό.
Συμπληρώματα διατροφής. Αν για κάποιο λόγο αδυνατείτε να καταναλώσετε σε επάρκεια τις παραπάνω τροφές τότε θα καταφύγετε στη λύση του συμπληρώματος. Σε κάθε περίπτωση συμβουλευτείτε πρώτα τον ιατρό σας.

Credits: ohmyveggies, pubs, ncbi
Learn more »

Φτιάξε τυρί mascarpone

Το mascarpone είναι ένα πλούσιο τυρί κρέμα με γλυκιά γεύση, μπόλικα λιπαρά και χώρα προέλευσης την Ιταλία. Το συναντούμε ως πρωταρχικό συστατικό στο γλύκισμα tiramisu, όμως τρώγεται και σκέτο ή ως συνοδευτικό σε φρουτοσαλάτες και δημητριακά. Δε θα πρέπει να συγχέεται με το τυρί κρέμα τύπου Philadelphia γιατί είναι δύο διαφορετικά πράγματα παρόλο που οπτικά μοιάζουν.


Στην Ιταλία πρόκειται για πολύ δημοφιλές τυρί και χρησιμοποιείται, εκτός του tiramisu, και σε αλμυρές συνταγές, αναμεμιγμένο με μυρωδικά πάνω σε φρυγανισμένο ψωμί (την γνωστή και μη εξαιρετέα bruschetta), ως γέμιση σε ζυμαρικά τύπου ravioli, σε παγωτό κτλ. Καταναλώνεται αποκλειστικά και μόνο φρέσκο.
Το φρέσκο γάλα μένει ακλόνητο για τουλάχιστον 24 ώρες, ώστε να διαχωριστεί η κρέμα από τον ορό. Έπειτα η κρέμα αφαιρείται, θερμαίνεται - παστεριώνεται και κατόπιν αναμιγνύεται με ήπια όξινη καλλιέργεια ζυμομυκήτων. Το μίγμα παραμένει σε αυτή τη κατάσταση να πήξει για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, έπειτα περνά από τυρόπανο για 24 ώρες ώστε να φύγουν τα υγρά και να παραμείνει το τυρί.

Λίγα στοιχεία
Το mascarpone παρασκευάζεται εδώ και πολλούς αιώνες στην Ιταλία και θεωρείται πως η πατρίδα του είναι η Λομβαρδία. Η ονομασία του προέρχεται από τη μέθοδο παρασκευής του και τη λέξη "mascarpa" η οποία περιγράφει τα γαλακτοκομικά προϊόντα που είναι αποτέλεσμα της ζύμωσης της πρωτεΐνης του γάλακτος.
Το mascarpone είναι ένα μαλακό, επαλείψιμο τυρί, με υπόλευκο χρώμα και κρεμώδη υφή. Η επιλογή γάλακτος για τη παρασκευή του αποτελεί επιστήμη στην Ιταλία μιας και η διατροφή των ζώων επηρρεάζει τη γεύση του τελικού προϊόντος. Πολλοί κτηνοτρόφοι ταΐζουν τα ζώα τους με συγκεκριμένα άνθη και βότανα ώστε να αποκτήσει το τυρί το επιθυμητό άρωμα.

Πως το φτιάχνω;
Η παρασκευή του δε θα σας πάρει πρακτικά πάνω από 15 λεπτά της ώρας (με τον υπόλοιπο χρόνο να καταλαμβάνει η αποστράγγιση του στο ψυγείο) και θα έχετε τη δυνατότητα να απολαύσετε την επόμενη ημέρα ένα φρεσκότατο και πολύ γευστικό τυρί.
Θα χρειαστείτε:
  1. 2 κούπες κρέμα γάλακτος
  2. 1 κουταλιά της σούπας χυμό από λεμόνι
  3. Θερμόμετρο κουζίνας
  4. Τυρόπανο
  5. Σουρωτήρι
  6. Μπολ

Σε ένα κατσαρολάκι και σε χαμηλή φωτιά θερμάνετε την κρέμα.

Ο στόχος μας είναι να φτάσουμε σε θερμοκρασία 82° C και να τη κρατήσουμε σταθερή για 3 λεπτά.
Μετά την πάροδο των 3 λεπτών προσθέτουμε το λεμόνι και συνεχίζουμε τη θέρμανση για άλλα 3 λεπτά, πάντα σταθερά στους 82° C.


Αφαιρούμε το κατσαρολάκι από τη φωτιά και αφήνουμε το μίγμα να έρθει σε θερμοκρασία δωματίου.


Τοποθετήστε 2-3 κομμάτια τυρόπανο σε ένα σουρωτήρι και κάτω από το σουρωτήρι ένα μπολ για να μαζεύει τα υγρά.


Ρίξτε μέσα στο τυρόπανο το κρύο πια μίγμα σας και τοποθετήστε το στο ψυγείο (μαζί με το σουρωτήρι και το μπολ από κάτω του).
Να καταναλώνεται εντός 5-7 ημερών.

Credits: wisegeek, food52
Learn more »

Body butter σουφλέ σοκολάτας

Ένα body butter είναι σε γενικές γραμμές πολύ πιο ενυδατικό από μια απλή κρέμα. Το κακάο θα δώσει μια bronze απόχρωση υγείας στην επιδερμίδα σας κάτω από τον ήλιο.


Το μόνο αρνητικό της συνταγής είναι ότι δεν τρώγεται. Τι άλλο καλύτερο θα βρείτε για το φετινό καλοκαίρι;
Θα χρειαστείτε:
  1. 1 κούπα βούτυρο karite
  2. ½ κούπα λάδι καρύδας
  3. ¼ της κούπας σκόνη κακάο
  4. 2 κουταλάκια του γλυκού εκχύλισμα βανίλιας
Λιώστε το βούτυρο shea και το λάδι καρύδας σε μεταλλικό μπολ και σε bain marie, σε χαμηλή φωτιά, ανακατεύοντας καλά. Αποσύρετε από τη φωτιά και αφήστε το στον πάγκο της κουζίνας να κρυώσει για 15 - 20 λεπτά της ώρας.


Τοποθετήστε το μπολ με το μίγμα στο ψυγείο για 20 λεπτά.
Θέλουμε πριν ξεκινήσουμε να το χτυπάμε να έχει κρυώσει αρκετά, αλλά όχι εντελώς. Αν πιστεύετε πως πρέπει να κρυώσει και άλλο τοποθετήστε το στο ψυγείο για άλλα 5 λεπτά. Θα το καταλάβετε γιατί δε θα έχει κανένα ορατό αποτέλεσμα η ανάδευση.
Βγάλτε το και χτυπήστε το με ένα mixer χειρός για 2-3 λεπτά να αφρατέψει. Προσθέστε το κακάο και το εκχύλισμα βανίλιας και συνεχίστε το ανακάτεμα μέχρι να ενσωματωθούν πλήρως τα υλικά στο μίγμα. Συνεχίστε το ανακάτεμα μέχρι να πάρει το μίγμα αφράτη και κρεμώδη υφή.


Τοποθετήστε το μίγμα σε αεροστεγές, αποστειρωμένο δοχείο και αποθηκεύστε το σε δροσερό σημείο του σπιτιού.

Σημειώσεις
  • Όσο το χτυπάτε τόσο θα αφρατεύει και τόσο περισσότερο όγκο θα καταλαμβάνει το προϊόν.
  • Μπορείτε να αυξήσετε ή να μειώσετε τις ποσότητες των υλικών για περισσότερο ή λιγότερο προϊόν αντίστοιχα.
  • Αν έχετε ζέστη μέσα στο σπίτι το body butter πιθανόν να λιώσει και να διαχωριστεί στα επιμέρους συστατικά του. Το πρόβλημα λύνεται αν τοποθετήσετε το δοχείο για λίγη ώρα στο ψυγείο και το ξαναχτυπήσετε με το mixer.
  • Θα διατηρηθεί για περίπου 6 μήνες, ανάλογα πάντα με τις συνθήκες συντήρησης και χειρισμού.
Learn more »

Ορισμοί και έννοιες στην κοσμετολογία

Χρησιμοποίησα στο παρελθόν έννοιες, όπως "pH", "επιφανειοδραστικό", "ενυδατικό", "μαλακτικό" κτλ. Είναι καιρός να δώσουμε σε κάθε έννοια έναν ορισμό, για να μπορούμε να συνεννοούμαστε καλύτερα και να μην υπάρχουν κενά και απορίες.

Επιφανειοδραστικοί παράγοντες (Surfactants)
Επιφανειοδραστική ουσία είναι μια ένωση που βοηθά να ελαττωθεί η επιφανειακή τάση του νερού, επιτρέποντας του να αναμιχθεί με έλαια και ρύπους που υπάρχουν πάνω στην επιδερμίδα. Είναι αμφίφιλα μόρια, αποτελούμενα από μια υδρόφιλη κεφαλή και μια υδρόφοβη ουρά. Όταν πλένεστε, το υδρόφιλο ιόν απορροφά νερό και το λιπόφιλο προσκολλάται στα λίπη. Όταν συνδυάζονται προσκολλώνται πάνω στους ρύπους αυτούς και τους ξεκολλούν από την επιδερμίδα, έτσι ώστε να μπορούν να απομακρυνθούν με το νερό. Οι χημικοί επιφανειοδραστικοί παράγοντες χρησιμοποιούνται ευρέως στο εμπόριο, τόσο λόγω του χαμηλού κόστους παραγωγής τους, όσο και της αποδοτικότητάς τους.

Ενυδατικοί παράγοντες (Humectants)
Χρησιμοποιούνται σε προϊόντα ενυδάτωσης και ουσιαστικά απορροφούν υγρασία από τον ατμοσφαιρικό αέρα. Κοινοί ενυδταικοί παράγοντες είναι η γλυκερίνη, η σορβιτόλη, η ουρία (urea) και το γαλακτικό οξύ (lactic acid).

Μαλακτικοί παράγοντες (Emollients)
Είναι ένας τύπος ενυδατικού παράγοντα που "φυλακίζει" την υγρασία της επιδερμίδας ή των μαλλιών. Αποτρέπει την υγρασία να αποδράσει για όσο διάστημα παραμένει πάνω στη περιοχή. Αποτελεί κοινό συστατικό σε κρέμες και lotion ενυδάτωσης και σε conditioner και μάσκες μαλλιών. Μερικά κοινά μαλακτικά είναι η λανολίνη, το αμυγδαλέλαιο, το λάδι καρύδας, το shea butter και η αλόη. Από τα απεχθή χημικά συστατικά, τα υποπροϊόντα του πετρελαίου (mineral oils) κάνουν αυτή τη δουλειά.


Γαλακτωματοποιητές (Emulsifiers)
Θυμάστε που σας είπαν στο σχολείο πως λάδι και νερό δεν ενώνεται; Μάλλον δε σας τα είπαν καλά. Οι γαλακτωματοποιητές χρησιμοποιούνται για να πυκνώνουν το προϊόν και για να ενώνουν τα λιπαρά με τα υδατικά συστατικά του προϊόντος. Δημιουργούν απαλή και κρεμώδη υφή. Υπάρχουν διάφοροι τύποι γαλακτωματοποιητών, που δημιουργούν ελαφριά (gel ή υδαρή κρέμα) ή πυκνή σύσταση (βαριά κρέμα). Φυσικοί γαλακτωματοποιητές είναι το μελισσοκέρι, η λεκιθίνη, ενώ στους χημικούς συγκαταλέγονται τα Cetaryl Alcohol, Stearate, Propylene Glycol και Polysorbate 80.

pH
Το pH, σύντμηση του
Potential of Hydrogen, αποτελεί μέτρο οξύτητας ή αλκαλικότητας μιας χημικής ουσίας, εξ ου και αναφέρεται ως ενεργός οξύτητα. Στους 25° C, η κλίμακα pH κυμαίνεται από 0 έως 14 και χρησιμοποιείται ευρέως για τον προσδιορισμό της οξύτητας ενός διαλύματος. Διαλύματα για τα οποία η τιμή του pH είναι μικρότερη από 7 χαρακτηρίζονται ως όξινα, ενώ διαλύματα με pH μεγαλύτερο από 7 χαρακτηρίζονται αλκαλικά. Tέλος, τα διαλύματα με pH=7 ονομάζονται ουδέτερα.
Διαβάστε περισσότερα εδώ.

Credits: wikipedia
Learn more »

Αλοιφή με neem για το έκζεμα

Οι δερματοπάθειες αποτελούν "άβολες" καταστάσεις, οι χρόνιες φλεγμονώδεις όμως όπως το έκζεμα και η ψωρίαση είναι αυτές που προκαλούν τα μεγαλύτερα προβλήματα στους πάσχοντες, σε λειτουργικό και ψυχοκοινωνικό επίπεδο. Και οι δύο είναι γενετικά αυτοάνοσης αιτιολογίας, χαρακτηρίζονται από εξάρσεις και υφέσεις και έχουν ως αποτέλεσμα πολύ ερεθισμένο δέρμα και έντονη απολέπιση που συνοδεύεται από άλγος και βασανιστικό κνησμό.
Ως αυτοάνοσο ορίζεται το νόσημα που αποδίδεται σε διαταραχές του ανοσοποιητικού κατά τις οποίες και για διάφορους λόγους ο οργανισμός αντιμετωπίζει δικά του στοιχεία ως ξένα, με αποτέλεσμα να επιτίθεται ουσιαστικά στον εαυτό του.
Αν έχετε κάποιον στο στενό σας περιβάλλον που πάσχει από κάποιο από τα παραπάνω νοσήματα θα γνωρίζετε ήδη τις επιπτώσεις του στη ψυχοσύνθεση του ατόμου και τη κοινωνική του ζωή.
Δεν υπάρχει θεραπεία για τις παραπάνω παθήσεις και η αντιμετώπιση περιορίζεται σε συμπτωματική αγωγή. Συνήθως συστήνεται πολύ καλή καθαριότητα και ενυδάτωση του δέρματος. Διαβάστε περισσότερα για την ψωρίαση εδώ.


Το λάδι neem είναι ενυδατικό, αντιβακτηριδιακό, αντιφλεγμονώδες και ήπια αναλγητικό. Στην Ινδία χρησιμοποιείται εδώ και χιλιάδες χρόνια για την αντιμετώπιση πληθώρας νοσημάτων, από δερματοπάθειες, πυρετό μέχρι και ως ανθελμινθικό φάρμακο. Διαβάστε αναλυτικά εδώ. Φτιάχνοντας λοιπόν μια αλοιφή με το συγκεκριμένο λάδι μπορούμε να αντιπαλέψουμε τα συμπτώματα της νόσου με φυσικό τρόπο. Αποφύγετε με κάθε κόστος κρέμες του εμπορίου ή χειροποίητες με βάση τα υποπροϊόντα του πετρελαίου, όπως η βαζελίνη. Φράσσουν του πόρους και καθιστούν το πρόβλημα εντονότερο.
Θα χρειαστείτε:
  1. 10 gr λάδι neem
  2. 40 gr βούτυρο shea
  3. 30 gr βούτυρο κακάο
  4. 20 gr καστορέλαιο
  5. 20 gr αμυγδαλέλαιο ή σταφυλοκουκουτσέλαιο
  6. 1 κουταλάκι του γλυκού αλόη gel
  7. 5 σταγόνες αιθέριο έλαιο tea tree
  8. 5 σταγόνες αιθέριο έλαιο περγαμόντο ή λεβάντα
  9. 4 κάψουλες βιταμίνη Ε
Τοποθετούμε τα έλαια και τα βούτυρα μέσα σε bain marie σε χαμηλή θερμοκρασία να λιώσουν. Χρησιμοποιήστε γυάλινο μπολ, πλαστικό σε καμία περίπτωση γιατί θα αχρηστευθεί από την οσμή του neem.


Μόλις λιώσουν όλα τα υλικά αποσύρουμε από τη φωτιά, και το τοποθετούμε το δοχείο στο ψυγείο για 5-10 λεπτά. Αποσύρουμε από το ψυγείο και χτυπάμε το μίγμα με έναν αυγοδάρτη ή mixer χειρός, προσθέτωντας παράλληλα τα αιθέρια έλαια, την αλόη και τη βιταμίνη Ε.
Το αιθέριο έλαιο που θα επιλέξετε (περγαμόντο ή λεβάντα) σε συνδυασμό με το tea tree θα σκεπάσουν σε ένα βαθμό την οσμή του neem και επιπλέον θα προσφέρουν τις αντιβακτηριδιακές και καταπραϋντικές τους ιδιότητες.
Συνεχίζουμε το χτύπημα της κρέμας και το κρύωμα της στο ψυγείο εναλλάξ ανά 5 λεπτά μέχρι να φτάσουμε στην επιθυμητή υφή. Δείτε τις φωτό.




Τοποθετούμε το μίγμα με τη βοήθεια ενός αποστειρωμένου κουταλιού σε ένα καθαρό και επίσης αποστειρωμένο γυάλινο βάζο. Έτοιμο.

Σημειώσεις 
10 gr ελαίου neem θα έχουν σαν αποτέλεσμα μια αλοιφή με σχετικά έντονο άρωμα αλλά και εξίσου ισχυρή δραστικότητα. Αν τη θεωρείτε υπερβολικά μεγάλη δόση χρησιμοποιήστε τη μισή (5 gr). Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και περισσότερο από 10 gr λάδι neem αλλά δε θα σας το συνιστούσα λόγω έντονης οσμής και πιθανότητα πρόκλησης υπερευαισθησίας στο ήδη ερεθισμένο δέρμα σας. Ξεκινήστε με 5 ή 10 gr και αν ολα είναι καλά και το επιθυμείτε δοκιμάστε και μεγαλύτερη ποσότητα neem. 
Φυλάσσουμε την κρέμα σε θερμοκρασία δωματίου, μακριά από υγρασία και έντονο φως. Θα διατηρηθεί για αρκετό καιρό, πλέον των 6 μηνών.

Learn more »

Φτιάξε φυσικό στοματικό διάλυμα

Φτιάξαμε σπιτική οδοντόκρεμα, τώρα είναι καιρός να φτιάξουμε και στοματικό διάλυμα για να αποδεσμευτούμε πλήρως από τα αμφίβολα οδοντικά προϊόντα του εμπορίου. Αν μπούμε στη διαδικασία να παρασκευάσουμε φυσικό στοματικό διάλυμα θα πρέπει να γνωρίζουμε τι ακριβώς θέλουμε να επιτύχουμε.

Ένα στοματικό διάλυμα θα πρέπει να έχει αντιμικροβιακή δράση, να καταπολεμά την κακοσμία του στόματος, να προστατεύει από ουλίτιδα, τερηδόνα, πλάκα και περιοδοντική νόσο και τέλος να φτάνει πιο πέρα από την οδοντόβουρτσα.
Τι επιλογές έχω για να φτιάξω στοματικό διάλυμα

Βότανα και έλαια
Gel αλόης: Έχει αντιβακτηριδιακές και αντιμυκητιασικές ιδιότητες. Συνδράμει στην επούλωση των ούλων.
Βασιλικός: Αγαπημένο βότανο με ισχυρό και χαρακτηριστικό άρωμα, με το λάδι του να έχει αποδειχθεί επιστημονικά πως έχει ισχυρή αντιοξειδωτική, αντιιική και αντιμικροβιακή δράση.
Γαριφαλέλαιο: Φυσικό παυσίπονο με αντισηπτικές ιδιότητες που χρησιμοποιείται σε χαλασμένα δόντια ως πρώτες βοήθειες μέχρι να μας δει οδοντίατρος.
Γλυκάνισος: Με το χαρακτηριστικό του άρωμα ο γλυκάνισος περιέχει ανεθόλη (ή ανηθόλη, C10H12Ο), ένα τερπενοειδές με ισχυρές αντιμικροβιακές ιδιότητες ενάντια σε βακτήρια και μύκητες.
Θυμάρι: Το αιθέριο έλαιο θυμαριού περιέχει θυμόλη σε ποσοστά 20-55%. Η θυμόλη είναι αντισηπτική και αποτελεί το βασικό ενεργό συστατικό σε κορυφαία σε πωλήσεις στοματικά διαλύματα.


Κάρδαμο: Χρησιμοποείται για τη θεραπεία παθήσεων των ούλων και του στόματος γενικότερα.
Κανέλα: Θεωρείται φυσικό συντηρητικό τροφίμων. Είναι ισχυρό αντιοξειδωτικό και αναστέλλει τον πολλαπλασιασμό των μικροβίων στη στοματική κοιλότητα, μιας και έχει αντιμικροβιακές ιδιότητες. Διαβάστε περισσότερα εδώ.
Ευκάλυπτος: Το συναντούμε συχνά σε παστίλιες για το λαιμό, οδοντόπαστες και αποσυμφορητικά ρινός. Έχει αντιβακτηριδιακές ιδιότητες.
Κουρκουμάς: Παρουσιάζει αντιφλεγμονώδη, αντισηπτική και αντιμικροβιακή δράση. Διαβάστε περισσότερα εδώ.
Ginger: Έχει αντιβακτηριδιακές ιδιότητες και προάγει την έκκριση σιέλου. Διαβάστε περισσότερα εδώ.
Μάραθος: Πολύ αρωματικό βότανο με ευρεία χρήση στην κουζίνα. Περιέχει και αυτός ανεθόλη που όπως είδαμε παραπάνω έχει αντιμικροβιακές ιδιότητες ενάντια σε βακτήρια και μύκητες.
Λεμόνι: Το αιθέριο έλαιο του προσφέρει αποσμητική και αντισηπτική δράση.
Μύρο: Χρησιμοποιείται σε οδοντόπαστες και στοματικά διαλύματα για τη πρόληψη και θεραπεία της ουλίτιδας. Επιπλέον είναι άριστο φυσικό συντηρητικό.
Μέντα: Έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε μενθόλη και χρησιμοποιείται ευρέως σε οδοντικά προϊόντα. Έχει αντιβακτηριδιακές και αντιικές ιδιότητες. Διαβάστε περισσότερα εδώ.
Περγαμόντο: Καταπραΰνει τα ούλα βοηθώντας στην επούλωση τους, ενώ επιπλέον έχει αντισηπτικές ιδιότητες.
Tea tree: Το γνωστό μας τεϊόδεντρο έχει μοναδικές αντισηπτικές, αντιμικροβιακές, αντιιικές και αντιμυκητιασικές ιδιότητες.
Φασκόμηλο: Έχει υπέροχο άρωμα και επιπλέον αντιβιοτικές και μυκητοκτόνες ιδιότητες.


Γλυκαντικά
Μέλι: Αν και περιέχει σάκχαρα υπάρχουν άνθρωποι που θέλουν να μεταχειριστούν ένα πιο φυσικό γλυκαντικό. Το μέλι περιέχει πιο σύνθετους υδατάνθρακες από ότι η κοινή ζάχαρη που διασπώνται με πιο αργό ρυθμό, γεγονός που σημαίνει πως δε θα προλάβει να βλάψει το στόμα σας. Διαβάστε περισσότερα για το μέλι εδώ και για το μέλι manuka εδώ.
Στέβια: Είναι περί τις 30 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη και έρευνες να έχουν δείξει πως μειώνει το ρυθμό πολλαπλασιασμού των επιβλαβών βακτηριών της στοματικής κοιλότητας που προκαλούν τερηδόνα και ουλίτιδα.
Ξυλιτόλη: Χρησιμοποιείται πολύ συχνά ως γλυκαντικό σε οδοντικά προϊόντα (τσίχλες, οδοντόπαστες κτλ.). Δεν περιέχει υδατάνθρακες σε αντίθεση με τη ζάχαρη, ενώ παρέχει περίπου τα των θερμιδών της. Δε προκαλεί κακοσμία του στόματος ή τερηδόνα, μιας και τα βακτήρια δε μπορούν να τραφούν με αυτή.


Άλλα
Μηλόξυδο: Οι γαργάρες με μηλόξυδο είναι παραδοσιακό γιατρικό για τον πονόλαιμο, μιας και έχει αντιβακτηριδιακές ιδιότητες. Βοηθά επίσης στη διάσπαση της πλάκας των δοντιών.
Μαγειρική σόδα: Δρα σαν μηχανικό καθαριστικό των δοντιών, εξουδετερώνει τα οξέα του στόματος και έχει ήπιες αντισηπτικές ιδιότητες. Είναι βασικότατο συστατικό στη σπιτική οδοντόκρεμα. Διαβάστε περισσότερα για τη διττανθρακική σόδα εδώ.
Αραβικό κόμμι: Μειώνει την επιφανειακή τάση των υγρών, γεγονός που σημαίνει πως μπορεί να εισχωρήσει σε δύσκολα σημεία μέσα στη στοματική κοιλότητα. Επιπλέον είναι γαλακτωματοποιητής, δηλαδή βοηθά το διάλυμα σας να παραμείνει ενοποιημένο.
Υπεροξείδιο του υδρογόνου: Είναι απολυμαντικό, αντισηπτικό και λευκαντικό. Αναμεμιγμένο με μαγειρική σόδα και αλάτι αποτελεί την ιδανική εναλλακτική χειροποίητη οδοντόκρεμα. Το χρησιμοποιούμε πάντα σε διάλυση 3% και το φυλάσσουμε σε σκουρόχρωμο δοχείο, μιας και είναι φωτοευαίσθητο.
Αλάτι: Επιστημονικά ονομάζεται χλωριούχο νάτριο. Δρα σα συντηρητικό απορροφώντας υγρασία από το κύτταρο των βακτηρίων, σκοτώνοντας ή παροπλίζοντας τα.
Νερό: Βασικό συστατικό, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αποσταγμένο, βρασμένο, φιλτραρισμένο ή ακόμα και μεταλλικό. Το νερό της βρύσης δυστυχώς περιέχει χλώριο, φθόριο, νιτρικά και άλλες άσχημες ουσίες που δεν θέλουμε μέσα στο διάλυμα μας.


Μέθοδοι παρασκευής
Τρεις είναι οι βασικές μέθοδοι παρασκευής χειροποίητου στοματικού διαλύματος και μπορούμε να πειραματιστούμε με διαφορετικά υλικά κάθε φορά:
Α. Βρασμός: Η κεντρική ιδέα είναι να εξάγουμε τις θεραπευτικές ιδιότητες των βοτάνων στο νερό. Φέρτε το νερό σε σημείο βρασμού, προσθέστε τα βότανα και αφήστε τα να εκχυλιστούν για 20 λεπτά της ώρας. Αφήστε το μίγμα να κρυώσει, σουρώστε και αποθηκεύστε το σε καθαρό μπουκάλι.
Β. Εμποτισμός: Εναλλακτικά βάλτε τα βότανα της επιλογής σας σε ένα γυάλινο μπουκάλι, ρίξτε από πάνω βραστό νερό και αφήστε το μίγμα ολονυχτίς να εκχυλιστεί. Μπορείτε να το αφήσετε και για μεγαλύτερο διάστημα ώστε να γίνει πιο δυνατό το αφέψημα (maximum τις 5 ημέρες), ανακινώντας το καθημερινά. Σουρώστε την επόμενη μέρα και αποθηκεύστε το σε νέο, καθαρό μπουκάλι.
Γ. Ανάμιξη: Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται όταν τα υλικά μας είναι υγρά ή σε σκόνη, όπως πχ. το έτοιμο αφέψημα βοτάνων μαζί με αλάτι, αιθέρια έλαια ή gel αλόης. Να θυμάστε πάντα να ανακινείτε πολύ καλά το μίγμα πριν από κάθε χρήση.


Για τη βασική συνταγή θα χρειαστείτε:
  1. ½ κούπα αποσταγμένο νερό (ή φιλτραρισμένο)
  2. 2 κουταλάκια του γλυκού μαγειρική σόδα
  3. 1 σταγόνα αιθέριο έλαιο tea tree
  4. 2 σταγόνες αιθέριο έλαιο μέντα
  5. 2 σταγόνες γαριφαλέλαιο
Μέθοδος: Ανάμιξη
Βάλτε στο στόμα σας μια μικρή γουλιά και κάντε στοματικές πλύσεις για ένα λεπτό της ώρας. Η μαγειρική σόδα με την πάροδο του χρόνου θα "κάτσει" στον πάτο του μπουκαλιού. Να ανακινείτε καλά το προϊόν πριν από κάθε χρήση. Μη το καταπίνετε.

Ιδέες για συνταγές
#1 Με δεντρολίβανο
  1. 2½ κούπες νερό
  2. 1 κουταλάκι του γλυκού δεντρολίβανο
  3. 1 κουταλάκι του γλυκού μέντα
  4. 1 κουταλάκι του γλυκού σπόρους γλυκάνισου
  5. κουταλάκι του γλυκού στέβια
Μέθοδος: Βρασμός ή Εμποτισμός

#2 Με tea tree και μύρο
  1. 1 κούπα νερό
  2. 2 κουταλάκια του γλυκού μαγειρική σόδα
  3. ½ κουταλάκι του γλυκού βάμμα μύρου
  4. 4 σταγόνες αιθέριο έλαιο tea tree
  5. 4 σταγόνες αιθέριο έλαιο κανέλα
  6. 1 κουταλάκι του γλυκού vodka
  7. κουταλάκι του γλυκού στέβια
Μέθοδος: Ανάμιξη


#3 Άρωμα εσπεριδοειδών
  1. ¾ της κούπας νερό
  2. ¼ της κούπας vodka
  3. 6 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεμόνι
  4. 10 σταγόνες αιθέριο έλαιο περγαμόντο
  5. κουταλάκι του γλυκού ξυλιτόλη
Μέθοδος: Ανάμιξη

#4 Πανδαισία Μέντας
  1. ¾ της κούπας νερό
  2. ¼ της κούπας vodka
  3. 4 κουταλάκια του γλυκού γλυκερίνη
  4. 1 κουταλάκι του γλυκού gel αλόης
  5. 10 σταγόνες αιθέριο έλαιο μέντα
Μέθοδος: Ανάμιξη

#5 Baking soda Wash
  1. 1 κούπα νερό
  2. 1 κουταλάκι του γλυκού μαγειρική σόδα
  3. 4 σταγόνες αιθέριο έλαιο μέντα
  4. 4 σταγόνες αιθέριο έλαιο tea tree
  5. κουταλάκι του γλυκού ξυλιτόλη
Μέθοδος: Ανάμιξη

#6 Μυρωδάτο Γαρίφαλο
  1. 1 κούπα νερό
  2. 2 κουταλάκια του γλυκού αποξηραμένο δεντρολίβανο
  3. 4 καρφάκια γαρίφαλο
Μέθοδος: Βρασμός ή Εμποτισμός

#7 Μέντα και μέλι
  1. 1 κούπα νερό
  2. 1 κουταλάκι του γλυκού μέλι
  3. 1 κουταλάκι του γλυκού χυμός λεμόνι
  4. 4 σταγόνες αιθέριο έλαιο μέντα
  5. 2 σταγόνα αιθέριο έλαιο ευκάλυπτος
Μέθοδος: Ανάμιξη

Σημειώσεις
  • Είναι πολύ σημαντικό να το ΑΝΑΚΙΝΟΥΜΕ ΚΑΛΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΧΡΗΣΗ.
  • Δε χρησιμοποιούμε ποτέ νερό βρύσης, παρά μόνο αποσταγμένο, βρασμένο ή μεταλλικό.
Learn more »

Ψευδές trace κατά τη παρασκευή σαπουνιού

Το stick blender είναι ένα εκπληκτικό εργαλείο στα χέρια του σαπωνοποιού. Αναμιγνύει τη σόδα με τα έλαια σε χρόνους που ούτε μπορούν να φανταστούν εργαλεία όπως ο αυγοδάρτης ή το mixer χειρός.


Μήπως σας έτυχε ποτέ να πήξει ο σαπουνοπολτός κομματάκι πιο γρήγορα από ότι φανταζόσασταν; Όπως για παράδειγμα ελάχιστες στιγμές μετά τη προσθήκη της σόδας στα λάδια;
Μη πετάξετε το stick blender, πιθανόν να ήρθατε αντιμέτωποι με το φαινόμενο "false trace" ή "ψευδές trace" αν προτιμάτε.
Trace είναι το σημείο όπου η καυστική σόδα και τα έλαια έχουν αρχίσει να σαπωνοποιούνται.
Υπάρχουν δύο τύποι ψευδούς trace:
α. ψευδής γαλακτωματοποίηση
β. κρύα σαπουνόμαζα
Στην πρώτη περίπτωση η κύρια αιτία είναι η αστοχία των συστατικών να δημιουργήσουν γαλάκτωμα λόγω κακής ανάμιξης του σαπουνοπολτού ή άλλων παραγόντων. Εκ πρώτης όψεως μπορεί το σαπούνι να μοιάζει έτοιμο για καλούπωμα, αλλά εάν το καλουπώσετε θα διαχωριστεί μετά από λίγη ώρα σε σόδα και λάδια. Δείτε τη φωτό.


Στη δεύτερη περίπτωση αυτό που συμβαίνει είναι πως διάφορα λίπη και έλαια όπως το λάδι καρύδας, το μελισσοκέρι ή το βούτυρο κακάο που χρησιμοποιήσαμε στη συνταγή (και που σε κανονικές θερμοκρασίες είναι στερεά) αρχίζουν, λόγω χαμηλής θερμοκρασίας, να στερεοποιούνται πριν προλάβει να ολοκληρωθεί η διαδικασία της σαπωνοποίησης.
Το ψευδο-trace μοιάζει σαν κανονικό trace, μόνο που συμβαίνει τάχιστα μετά την ανάμιξη σόδας και ελαίων.

Τι προκαλεί το ψευδές trace;

Η λανθασμένη θερμοκρασία ανάμιξης σόδας και ελαίων είναι ο κύριος υπαίτιος της εμφάνισης του φαινομένου. Όταν η κρύα ή σε θερμοκρασία δωματίου καυστική σόδα ενωθεί με τα λιωμένα λάδια ή βούτυρα προκαλεί τη πρόωρη στερεοποίηση τους.


Το ψευδο-trace συμβαίνει πολύ γρήγορα, σχεδόν ακαριαία. Μόλις αρχίσουμε να ρίχνουμε τη σόδα μέσα στα λάδια το σαπούνι θα αρχίσει να πήζει αμέσως. Όσο συνεχίζουμε να δουλεύουμε το σαπουνοπολτό αυτό πήζει πολύ, δυσκολεύοντας μας να χειριστούμε το blender. Το αμέσως επόμενο βήμα είναι να πάρει την όψη "σβωλιασμένης μπεσαμέλ", με κομμάτια σαπουνιού και στερεοποιημένων λαδιών και λιπών που πλέουν μέσα σε μια λίμνη υγρών, ασαπωνοποίητων ελαίων.


Η λύση είναι απλή. Κάνετε την ανάμιξη σόδας και ελαίων σε θερμοκρασία λίγο υψηλότερα από τη θερμοκρασία τήξης των λαδιών και βουτύρων. Ένα παράδειγμα: τα μαλακά έλαια, όπως το ελαιόλαδο, το σιτέλαιο ή το αμυγδαλέλαιο είναι πάντα υγρά. Αντίθετα τα διάφορα λίπη και βούτυρα είναι συνήθως στερεά σε θερμοκρασία περιβάλλοντος. Το παρθένο λάδι καρύδας λιώνει στους 24° C, το βούτυρο avocado στους 32° C και το βούτυρο κακάο στους 38° C. Αν χρησιμοποιήσω όλα αυτά τα λίπη και έλαια στο σαπούνι μου, η minimum θερμοκρασία ανάμιξης θα είναι οι 40-42° C, έτσι ώστε να εξασφαλίσω πως δε θα αντιμετωπίσω φαινόμενο ψευδο-trace λόγω θερμοκρασίας.


Πως αντιμετωπίζουμε το ψευδο-trace;
Αν παρά τις προφυλάξεις σας κάπου μπερδευτήκατε, κάπου δε σας βγήκαν οι υπολογισμοί και οι χρόνοι και αντιμετωπίσετε φαινόμενο ψευδούς trace, το μόνο που μπορείτε να κάνετε είναι να συνεχίσετε την ανάδευση με το stick blender. Δε σημαίνει πως το σαπούνι είναι για πέταμα, μπορείτε ακόμα να το σώσετε. Η σόδα και τα λάδια πρέπει να ανακατευτούν μέχρι να ολοκληρωθεί η σαπωνοποίηση. Ο σαπουνοπολτός θα πήξει πολύ και δε θα σας αφήσει περιθώρια για σχέδια και χρώματα. Πιθανόν να χρειαστείτε σπάτουλα ή κουτάλι για να το τοποθετήσετε στο καλούπι, μιας και δε θα είναι καθόλου ρευστό.

Πως να αποτρέψω το ψευδές trace;
Το ψευδο-trace είναι πολύ συχνό φαινόμενο όταν αποπειρώμαστε να παρασκευάσουμε σαπούνι με γάλα. Σε αυτή τη περίπτωση προσπαθούμε να κάνουμε την ανάμιξη σε χαμηλές θερμοκρασίες ώστε να μη καεί το γάλα, πιο συγκεκριμένα το σάκχαρο λακτόζη που περιέχει, με άμεση συνέπεια να χάνονται τα ευεργετικά του συστατικά, το σαπούνι να αποκτά άσχημη οσμή αμμωνίας και σκούρο χρώμα με πορτοκαλί ή καφέ στίγματα.


Υψηλότερες θερμοκρασίες ανάμιξης σόδας και ελαίων αποτρέπουν αποτελεσματικά το ψευδο-trace. Θερμοκρασίες της τάξης των 40 - 55° C θα διατηρήσουν τα στερεά λάδια και βούτυρα σε υγρή μορφή και θα μπορέσετε να ολοκληρώσετε τη σαπωνοποίηση ανεμπόδιστα.
Υψηλή θερμοκρασία = ταχύτερη χημική αντίδραση = ταχύτερο trace
Επίσης η επιλογή των ελαίων θα πρέπει να γίνει με σοφία. Η χρήση μαλακών λαδιών στη συνταγή όπως το ελαιόλαδο, το αμυγδαλέλαιο κτλ. θα μας δώσει περισσότερο χρόνο να δουλέψουμε το σαπούνι και θα αποτρέψει την εμφάνιση ψευδο-trace.
Learn more »

Τα άπαντα του Trace

Σε οποιοδήποτε άρθρο, βιβλίο ή video που αφορά τη παρασκευή σαπουνιού όλοι μιλούν για το περιβόητο trace. Πρόκειται για τον εφιάλτη του αρχάριου σαπωνοποιού. Ελαφρύ, μέτριο ή παχύ trace. Σταματάμε να χτυπάμε το σαπούνι μόλις φτάσουμε στο trace.
Τι είναι λοιπόν το trace;


Trace ή ίχνος είναι το σημείο εκείνο κατά τη παρασκευή σαπουνιού όπου η καυστική σόδα και τα έλαια έχουν γαλακτωματοποιηθεί. Μόλις το σαπούνι φτάσει σε ελαφρύ trace θα συνεχίσει να πήζει με την πάροδο του χρόνου και φυσικά τη συνέχιση της ανάδευσης.
Η ανάμιξη της καυστικής σόδας και των ελαίων ξεκινά τη χημική διεργασία της σαπωνοποίησης. Η σαπωνοποίηση λαμβάνει χώρα μόλις τα μόρια ελαίων και σόδας δημιουργήσουν, αφού αντιδράσουν μεταξύ τους, νέα μόρια σαπουνιού. Μόλις λοιπόν τα μόρια σόδας και ελαίων σαπωνοποιηθούν, σχηματίσουν γαλάκτωμα και δε διαχωρίζονται πια έχουμε φτάσει στο trace. Στη φωτό παρακάτω βλέπετε το λάδι να διαχωρίζεται από τη σαπουνόμαζα, γεγονός που σημαίνει πως δεν έχουμε φτάσει σε trace.


Μόλις ρίξουμε τη NaOH στο λαμπερό μίγμα ελαίων αμέσως αυτό θολώνει. Συνεχίζοντας την ανάδευση το θολό μίγμα αποκτά κρεμώδη υφή. Συνήθως αυτή η διαδικασία γίνεται σχετικά γρήγορα, αν χρησιμοποιήσετε stick blender. Χωρίς stick blender η διαδικασία μπορεί να πάρει ώρες ολόκληρες και πάλι να είναι ημιτελής.

Ελαφρύ, μέτριο, παχύ trace
Ελαφρύ trace έχουμε όταν τα έλαια δε διαχωρίζονται πλέον από το σαπουνοπολτό, ο τελευταίος έχει τη μορφή της ζύμης κρέπας, είναι δηλαδή λεπτόρευστος, και μπορούμε πολύ εύκολα να το ρίξουμε στο καλούπι. Το ελαφρύ trace είναι το ιδανικό σημείο για να προσθέσουμε χρωστικές, αρώματα και άλλα πρόσθετα. Δείτε τη φωτό.


Μέτριο trace είναι το αμέσως επόμενο στάδιο που θα συναντήσουμε. Ο σαπουνοπολτός αποκτά την υφή ζύμης για cake, δηλαδή γίνεται πιο παχύρευστος. Ίχνος παραμένει για περισσότερο χρόνο στην επιφάνεια του σαπουνοπολτού. Το μέτριο trace είναι η κατάλληλη στιγμή να ενσωματώσουμε πρόσθετα που θέλουμε να κατανεμηθούν ομοιόμορφα στη μάζα του σαπουνιού όπως σπόρους, αποξηραμένα βότανα κτλ. Δείτε τη φωτό.


Παχύ trace είναι το σημείο εκείνο όπου ο σαπουνοπολτός έχει πήξει αρκετά έως πολύ και πλέον δυσκολευόμαστε να τον δουλέψουμε με το stick blender. Σπάνια φτάνουμε ηθελημένα σε παχύ trace και αυτό περισσότερο για να δουλέψουμε με τεχνοτροπίες στο σαπούνι. Δείτε τη φωτό.



Παράγοντες που επηρεάζουν το trace
  1. Τα stick blender. Αν δεν είστε σίγουροι για τους χρόνους ή για το πως θα αντιδράσει το μίγμα σας μεταχειριστείτε το stick blender με φειδώ. Μόλις φτάσετε σε ελαφρύ trace και προσθέσετε τα υπόλοιπα υλικά ανακατέψτε το μίγμα με έναν αυγοδάρτη, μέχρι να φτάσετε στην επιθυμητή υφή.
  2. Μερικά αρώματα μπορεί να επιταχύνουν το trace. Αν δουλεύετε με υλικά που δεν έχετε ξαναχρησιμοποιήσει και δε ξέρετε πως θα αντιδράσουν χρησιμοποιήστε αυγοδάρτη.
  3. Μόλις φτάσετε σε ελαφρύ trace προσθέστε πρώτα χρωστικές και άλλα πρόσθετα και αφήστε τελευταίο το άρωμα. Έτσι θα έχετε περισσότερο χρόνο στη διάθεση σας για να αντιμετωπίσετε τυχόν "κακές συμπεριφορές" από μέρους του σαπουνιού σας.
  4. Οι άργιλοι επίσης επιταχύνουν το trace. Γιαυτό συνήθως τους διαλύουμε πρώτα σε λίγο νερό, ώστε να μετριάσουμε τη τάση τους να απορροφούν υγρασία από το σαπουνοπολτό επιταχύνοντας το trace.
  5. Η σύσταση του μίγματος καθορίζει το χρόνο άφιξης trace. Αν χρησιμοποιήσουμε πολλά στερεά έλαια και βούτυρα το trace θα φτάσει πολύ πιο σύντομα από ότι αν μεταχειριστούμε ρευστά λάδια.
  6. Θερμοκρασία. Υψηλότερες θερμοκρασίες τείνουν να επιταχύνουν το μέτριο και παχύ trace.
  7. Μείωση του νερού της συνταγής θα έχει σαν αποτέλεσμα την επιτάχυνση του trace. Αυτό συχνά γίνεται για να πάρουμε πιο σκληρή μπάρα σαπουνιού με μικρότερο χρόνο ωρίμανσης. Γιαυτό θεωρείται τεχνική που δε θα πρέπει να εφαρμόζεται από αρχάριους σαπωνοποιούς.
  8. Η προσθήκη κρύων υλικών στο ελαφρύ trace, όπως γάλα, μπορεί να επιταχύνει δραματικά το trace.
  9. Το ποσοστό υπερλίπανσης. Αύξηση του ποσοστού υπερλίπανσης, δηλαδή του ποσοστού των ελαίων που θα παραμείνουν ασαπωνοποίητα, επιβραδύνει το χρόνο trace και μας δίνει πιο μαλακή μπάρα σαπουνιού. Ποσοστό υπερλίπανσης έως 5% θεωρείται αρκετό και επιθυμητό, οτιδήποτε υπερβολικό μπορεί να έχει άσχημες επιπτώσεις στο σαπούνι μας σε βάθος χρόνου, όπως ταγγισμένα ασαπωνοποίητα έλαια που θα δώσουν στο σαπούνι δύσοσμες κηλίδες στις αποχρώσεις της σκουριάς, καταστρέφωντας το ουσιαστικά.
Υπερλίπανση πάνω από 5% επιδιώκουμε στο σαπούνι με 100% λάδι καρύδας. Διαβάστε περισσότερα εδώ. 
Learn more »

Λάδι καρύδας· τύποι και χρήσεις

Παρθένο λάδι καρύδας, fractionated λάδι καρύδας, λάδι καρύδας 24°C, λάδι καρύδας 33°C. Όποιος έχει χρησιμοποιήσει έστω και μια φορά το συγκεκριμένο λάδι σε συνταγή σαπουνιού ή έστω έχει ρίξει μια ματιά σε έναν οποιονδήποτε υπολογιστή σαπουνιού θα έχει διαπιστώσει πως υπάρχουν διάφοροι τύποι του.

Το λάδι καρύδας είναι πολύ διαφορετικό από τα υπόλοιπα έλαια, μιας και αποτελείται από λιπαρά οξέα μέσης αλύσου (Medium-Chain Triglycerides, MCT). Αυτή καθεαυτή η σύσταση του ελαίου της καρύδας είναι η απάντηση στο αίνιγμα της ύπαρξης τόσων τύπων του συγκεκριμένου λαδιού.

Σύσταση του ελαίου καρύδας
Το λάδι καρύδας, όπως τα περισσότερα ζωικά ή φυτικά λίπη και έλαια, περιέχει κυρίως λιπαρά οξέα με τη μορφή τριγλυκεριδίων. Βαθιά ανάσα. Συνεχίζουμε. Αυτά τα τυπάκια είναι που αντιδρούν με τη καυστική σόδα (NaOH) και μετατρέπουν το λάδι σε σάπωνες.
Το χημικό προφίλ του λαδιού καρύδας έχει ως εξής:

Κορεσμένα λιπαρά οξέα
Μέσης αλύσου: 8% καπρυλικό οξύ (C-8), 7% καπρικό οξύ (C-10), 48% λαυρικό οξύ (C-12)
Μακράς αλύσου: 19% μυριστικό οξύ (C-14), 8% παλμιτικό οξύ (C-16), 3% στεατικό οξύ (C-18)

Ακόρεστα λιπαρά οξέα
Μακράς αλύσου: 5% ολεϊκό οξύ (C-18:1), 2% λινολεϊκό οξύ (C-18:2)
Για να ξεθολώσω το τοπίο διευκρινίζω πως το λάδι καρύδας περιέχει κατά 93% κορεσμένα λιπαρά οξέα, γεγονός που σημαίνει πως δεν οξειδώνεται εύκολα (μεγάλη διάρκεια ζωής).
Επαναλαμβάνω πως το λάδι καρύδας είναι πολύ διαφορετικό από τα υπόλοιπα έλαια, μιας και αποτελείται από λιπαρά οξέα μέσης αλύσου (MCT). Είναι πολύ σημαντικό στοιχείο και η επανάληψη είναι η μήτηρ της μάθησης.
Επιπλέον το λάδι καρύδας αποτελείται από στοιχεία που δε σαπωνοποιούνται. Πιο συγκεκριμένα:
Φυτοστερόλες, που αναζωογονούν το δέρμα
Φαινολικές ενώσεις (καφεϊκό οξύ, p-κουμαρικό οξύ, φερουλικό οξύ, κατεχίνες και τοκοφερόλες), με αντιοξειδωτικές και αντιβακτηριδιακές ιδιότητες.

Τύποι ελαίου καρύδας
Εάν έχετε χρησιμοποιήσει οποιοδήποτε λάδι στη κουζίνα σας (πχ. ελαιόλαδο), πιθανόν να γνωρίζετε ήδη τη διαφορά μεταξύ παρθένου και εξευγενισμένου (ραφιναρισμένου). Το παρθένο λάδι παράγεται με ψυχρή έκθλιψη (μηχανική πίεση), δεν υπόκειται σε καμία επεξεργασία και διατηρεί όλο το αρωμα και τα θρεπτικά συστατικά του. Όσον αφορά την καρύδα τα πράγματα είναι λίγο πιο περίπλοκα.


Υπάρχουν δύο κατηγορίες λαδιού καρύδας· παρθένο και εξευγενισμένο (refined και unrefined). 
Το παρθένο λάδι καρύδας ή "pure" ή "virgin" ή "unrefined", όπως θα το δείτε να τιτλοφορείται, παράγεται αποκλειστικά και μόνο από τη φρέσκια σάρκα της καρύδας. Η πλειοψηφία των ελαίων του εμπορίου (που δε φέρουν το χαρακτηρισμό extra virgin) παράγονται από την αποξηραμένη (και κακομοιριασμένη) σάρκα της καρύδας, το λεγόμενο copra (δες παραπάνω φωτό). Η παραγωγή γίνεται με ψυχρή έκθλιψη, με θερμή έκθλιψη ή μέσω ζύμωσης. Οι παραπάνω διαδικασίες επηρρεάζουν σε διάφορους βαθμούς το άρωμα αλλά και τη σύσταση των ασαπωνοποίητων.
Διευκρίνιση: Αν το λάδι προέρχεται από copra δεν είναι extra παρθένο, ακόμα και αν είναι μη ραφιναρισμένο. Αν το λάδι σας μυρίζει καρύδα είναι σίγουρα μη εξευγενισμένο, ακόμα και αν δεν είναι extra παρθένο.
Editor's Note: Σε γενικές γραμμές όπου ακούτε "refined" να κρατάτε μικρό καλάθι.
Ένας άλλος τύπος είναι το fractionated λάδι καρύδας, κλασματοποιημένο στη γλώσσα μας, και πρόκειται για λάδι στο οποίο έχουν αφαιρεθεί σχεδόν όλα τα λιπαρά οξέα μακράς αλύσου, αφήνοντας μόνο αυτά της μέσης αλύσου. Η κλασματοποίηση καθιστά το περιεχόμενο του λαδιού πλήρως κορεσμένο και σταθερό, γεγονός που σημαίνει πως (θεωρητικά) δεν έχει ημερομηνία λήξης μιας και δεν περιέχει ακόρεστα λιπαρά οξέα που θα το οξειδώσουν. Επιπλέον, ακριβώς επειδή αποτελείται μόνο από λιπαρά οξέα μέσης αλύσου, παραμένει σε υγρή μορφή δίχως να στερεοποιείται. Δεν έχει άρωμα ή χρώμα και απορροφάται πολύ καλά από το δέρμα. Οι παραπάνω ιδιότητες το καθιστούν ιδανικό ως έλαιο βάσης στην αρματοθεραπεία και πρόσθετο σε καλλυντικά. Να προσθέσω επίσης πως το κλασματοποιημένο λάδι καρύδας δεν θεωρείται καν λάδι στη γλώσσα της κοσμετολογίας.

Λάδι καρύδας 24°C vs 33°C
Την πρώτη φορά που θα χρησιμοποιήσατε υπολογιστή σαπουνιού θα πρέπει να ξύσατε το κεφάλι σας με απορία μόλις αντικρύσατε τις επιλογές σχετικά με το λάδι καρύδας.
Η αλήθεια είναι πως μπορούμε να κάνουμε και άλλες αλχημείες με το λάδι της καρύδας, πέρα από τη κλασματοποίηση. Για παράδειγμα μπορούμε να το υδρογονώσουμε, δηλαδή να προσθέσουμε άτομα υδρογόνου στους διπλούς δεσμούς των ακόρεστων λιπαρών οξέων, έτσι ώστε να τα μετατρέψουμε σε κορεσμένα. Καλό; Αυτή η διαδικασία αυξάνει τη σταθερότητα του προϊόντος έναντι στην οξείδωση και παράλληλα το σημείο τήξης του.
Επίσης προσδίδει στο λάδι trans λιπαρά οξέα, κάτι που όπως είδαμε στο άρθρο με τη μαργαρίνη δεν είναι και πολύ καλό. Για σαπούνι είναι αποδεκτό. Όμως προς Θεού, μη το καταναλώνετε.
Το αυθεντικό (unrefined) λάδι καρύδας έχει σημείο τήξης τους 24°C, ενώ το υδρογονωμένο λιώνει στους 33°C.


Λάδι καρύδας στο σαπούνι
Το έλαιο καρύδας, όπως προανέφερα πολλές φορές ως τώρα, αποτελείται από λιπαρά οξέα μέσης αλύσου γεγονός που καθιστά το σαπούνι που φτιάχνεται με αυτό το καλύτερο από άποψη αφρισμού και καθαριστικής δύναμης. Το σαπούνι αποκλειστικά με λάδι καρύδας είναι από τα λίγα που καθαρίζουν σε πολύ σκληρό νερό, ακόμα και στο θαλασσινό. Το μειονέκτημα του είναι πως η μπάρα δε διαρκεί πολύ. Διαβάστε πως μπορείτε να φτιάξετε σαπούνι με 100% λάδι καρύδας κάνοντας click εδώ.
Όταν χρησιμοποιούμε υπολογιστή σαπουνιού το αγνό λάδι καρύδας 24°C και το υδρογονωμένο των 33°C στην πράξη δεν έχουν διαφορές (και στις δύο περιπτώσεις θα χρειαστούμε 169 gr NaOH ανά 1000 gr με 5% υπερλίπανση). Η υδρογόνωση που έχει υποστεί το λάδι των 33°C δεν μεταβάλει τον αριθμό των μορίων αλλά τον τύπο τους. Το κλασματοποιημένο (fractionated) λάδι είναι διαφορετική περίπτωση. Σε αυτό έχουμε περισσότερα μόρια λιπαρών οξέων ανα γραμμάριο λαδιού, συνεπώς και η ποσότητα της σόδας θα αυξηθεί ώστε να πραγματοποιηθεί σαπωνοποίηση (θα χρειαστούμε 220 gr NaOH ανά 1000 gr με 5% υπερλίπανση).
Ελπίζω το άρθρο να σας βοήθησε έστω και λίγο. Διαβάστε περισσότερα για το λάδι καρύδας κάνοντας click εδώ.

Learn more »

Σαπούνι με κερί μέλισσας

Δοκιμάσατε ποτέ να ενσωματώσετε μελισσοκέρι στο σαπούνι σας; Πως σας φάνηκε;

Ήταν η πιο αποκαρδιωτική εμπειρία της καριέρας μου· μια πλήρης καταστροφή. Ένα "ηφαίστειο" σαπουνόμαζας που λίγο έλειψε να με καταβροχθίσει. Ήθελα βλέπεις να βάλω ΚΑΙ πρόπολη, όλα τα είχε η Μαριωρή (πρόπολη = αλκοολικό διάλυμα = απότομη αύξηση θερμοκρασίας = μικρή ελεγχόμενη έκρηξη). Ήταν οι πρώτες μου απόπειρες στη σαπωνοποιία. Τι τα θυμήθηκα τώρα. Anyway...
Η προσθήκη κεριού μέλισσας στο σαπούνι δίνει ένα ημιδιαφανές και λαμπερό αποτέλεσμα. Η μπάρα αποκτά σκληρότητα και διαρκεί περισσότερο. Ωστόσο δεν ενδείκνυται για αρχάριους. Δοκιμάστε πρώτα να φτιάξετε μερικές παρτίδες σαπουνιού με πιο απλά υλικά, εξοικειωθείτε με τεχνικές και χρόνους και έπειτα τολμήστε το.
Η παρακάτω συνταγή αποτελείται από 1000 gr ελαίων με ποσοστό υπερλίπανσης 7%.
Θα χρειαστείτε:
  1. 250 gr ελαιόλαδο
  2. 250 gr ηλιέλαιο
  3. 250 gr λάδι καρύδας
  4. 100 gr φουντουκέλαιο
  5. 100 gr αμυγδαλέλαιο
  6. 40 gr μελισσοκέρι
  7. 20 gr βούτυρο κακάο
  8. 134 gr καυστική σόδα
  9. 335 gr αποσταγμένο νερό
  10. 30 gr άρωμα σαπουνιού της αρεσκείας σας ή
  11. 10 gr αιθέριο έλαιο της αρεσκείας σας

Ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες παρασκευής σαπουνιού με τη ψυχρή μέθοδο. Διαβάστε περισσότερα εδώ. Η βασική λεπτομέρεια που θα κάνει τη διαφορά είναι πως για αυτό τον τύπο σαπουνιού θα χρειαστεί να κάνουμε την ανάμιξη σόδας και ελαίων σε αρκετά υψηλότερη θερμοκρασία από ότι έχουμε συνηθίσει. Η σωστή θερμοκρασία ανάμιξης είναι περί των 70 - 72°C, ώστε το κερί να παραμείνει ρευστό και να γίνει σωστά η σαπωνοποίηση χωρίς να σας σβωλιάσει ο σαπουνοπολτός. Μη ξεχνάτε πως το κερί λιώνει στους 62 με 64°C. Πιθανόν να χρειαστεί να κάνετε την ανάμιξη σόδας - ελαίων πάνω σε ένα μάτι κουζίνας σε χαμηλή θερμοκρασία μέχρι να επέλθει το trace.






Σε ελαφρύ trace θα προσθέσετε το άρωμα ή το αιθέριο έλαιο που επιλέξατε. Συνήθως για τέτοιο σαπούνι προτιμούμε γλυκά αρώματα μελιού ή βανίλιας αλλά περί ορέξεως...
Μόλις τελειώσετε με την ανάμιξη βάλτε το σαπούνι στο καλούπι και χτυπήστε το πάνω στον πάγκο σας ώστε να "κάτσει" ομοιόμορφα ο σαπουνοπολτός. Τυλίξτε το καλά με μεμβράνη και κουβέρτα και αφήστε το για 4 - 7 ημέρες να κρυώσει και να στερεοποιηθεί.
Αφού περάσει ο απαιτούμενος χρόνος ξεκαλουπώστε το σαπούνι και κόψτε το σε ισομεγέθεις μπάρες. Θα χρειαστεί περίοδο ωρίμανσης 4 - 6 εβδομάδων ώστε να είναι έτοιμο προς χρήση.


Σημειώσεις
Η παραπάνω συνταγή είναι ενδεικτική. Μπορείτε να αντικαταστήσετε τα έλαια και τις ποσότητες τους με άλλα που ταιριάζουν στο δέρμα σας καλύτερα. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα έλαια, τις ιδιότητες τους και το αποτέλεσμα που δίνουν στο σαπούνι συμβουλευτείτε αυτό το άρθρο.
Το μελισσοκέρι προστίθεται συνήθως σε ποσοστό 1-2% του συνολικού βάρους των ελαίων. Η παραπάνω συνταγή είναι πιο γενναιόδωρη. Μη ξεπεράσετε όμως το όριο του 4%, το σαπούνι σας θα χάσει σε αφρισμό.
Ελέγχετε και σταθεροποιήστε τη θερμοκρασία σε αυτά τα επίπεδα, κάντε την ανάμιξη και φτάστε σε trace σχετικά γρήγορα. Πρόκειται για συνταγή που απαιτεί εμπειρία και δεξιοτεχνία.
Αν θέλετε το εφέ κηρύθρας στο σαπούνι σας προμηθευτείτε ένα κομμάτι bubble wrap και τοποθετήστε το πάνω στο έτοιμο σαπούνι αμέσως μόλις το καλουπώσετε. Πατήστε το ελαφρά πάνω στο σαπουνοπολτό ώστε να μπορέσει να του δώσει το επιθυμητό σχήμα. Δείτε τη φωτό.


Μπορείτε να προσθέσετε σκόνη κακάο για χρώμα, νιφάδες βρώμης για πιο εντυπωσιακό αισθητικό αποτέλεσμα. Πειραματιστείτε!
Learn more »
Print Friendly and PDF