Καλή Ανάσταση σε όλους. Η παράδοση επιβάλλει να επιστρέφουμε αυτές τις ημέρες στα χωριά μας και να γιορτάζουμε το Πάσχα με την οικογένεια και τους φίλους μας. Έτσι και το "Χειροποίητον" θα πάει να γιορτάσει στο χωριό του!

Να γυρίσετε όλοι πάλι πίσω με ασφάλεια.
Τα λέμε από βδομάδα!

"Η Ανάσταση του Κυρίου να ξαναφέρει στις καρδιές μας την ανθρωπιά, την αλληλεγγύη και την αξιοπρέπεια".

Learn more »

Οι κυριότερες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας αντιπροσωπεύουν κάθε μία από τις ημέρες που πέρασε ο Ιησούς στην Ιερουσαλήμ, κατά τον εορτασμό του εβραϊκού Πάσχα.

Δηλαδή από την ημέρα της εισόδου του στην πόλη των Ιεροσολύμων, ἐπὶ πώλου καθήμενος, μέχρι την Ανάσταση του. Είναι εβδομάδα εγκράτειας, νηστείας, προσευχής και κατάνυξης για όλους τους χριστιανούς.

Μεγάλη Δευτέρα
Η Μεγάλη Δευτέρα είναι αφιερωμένη στον Ιωσήφ, τον πιο αγαπητό υιό του Ιακώβ, τον οποίο πούλησαν τα αδέρφια του σε εμπόρους από την Αίγυπτο. Ο Ιωσήφ έχει μεγάλη σχέση με το Πάσχα γιατί αυτός έφερε τον λαό του Ισραήλ στην Αίγυπτο, οπού και έμειναν αιχμάλωτοι μέχρι την εποχή που ο Μωυσής, με την βοήθεια του Θεού, τους πήρε από την Αίγυπτο για να τους φέρει στη γη της επαγγελίας, τη Χαναάν.

Την ίδια ημέρα διαβάζεται στην εκκλησία και η παραβολή της καταραμένης συκιάς από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου. Την Μεγάλη Δευτέρα ξεκινούν πολλοί την νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας μέχρι να κοινωνήσουν το Μεγάλο Σάββατο.


Μεγάλη Τρίτη

Τη Μεγάλη Τρίτη διαβάζεται η παραβολή των δέκα Παρθένων, οι οποίες όταν άκουσαν το "Ιδού ο Νυμφίος έρχεται" έτρεξαν να συναντήσουν τον Ιησού. Όμως οι πέντε από αυτές, οι μωρές, είχαν αποκοιμηθεί, αργοπόρησαν να βάλουν λάδι στα καντήλια τους και τελικά δεν μπόρεσαν να πάνε στο Γάμο. Το δίδαγμα αυτής της παραβολής είναι ότι οι άνθρωποι πρέπει να είναι πάντα έτοιμοι για την Βασιλεία των Ουρανών. Η παραβολή του πλούσιου άρχοντα και των τριών υπηρετών του, και ο τρόπος που διαχειρίστηκαν τα χρήματα που τους άφησε, διδάσκουν την αγαθοεργία που πρέπει να έχουν οι άνθρωποι. Το βράδυ της Μεγάλης Τρίτης ψάλλεται το τροπάριο της Κασσιανής.

Μεγάλη Τετάρτη
Τη Μεγάλη Τετάρτη διαβάζεται το Μύρωμα του Ιησού από την αμαρτωλή. Ο Χριστός μιλάει ήδη για τον επερχόμενο θάνατο του λέγοντας στους μαθητές του ότι η γυναίκα τον μύρωσε για να τον προετοιμάσει για την ταφή του.

Στη λειτουργία ψάλλεται το Άγιο Ευχέλαιο. Την ημέρα αυτή δεν τρώμε λάδι.

Μεγάλη Πέμπτη
Τη Μεγάλη Πέμπτη το Θείο Δράμα προχωρεί προς την αποκορύφωση του. Την ημέρα αυτή γίνεται ο Μυστικός Δείπνος όπου ο Ιησούς κοινωνεί τους μαθητές του δίνοντας τους από ένα κομμάτι ψωμί, που συμβολίζει το σώμα του, και κρασί, που συμβολίζει το αίμα του. Από αυτή την πρώτη κοινωνία των μαθητών ξεκινά το μυστήριο της Θείας Κοινωνίας.

Το ίδιο βράδυ ο Ιησούς αποκαλύπτει στους μαθητές του ότι ένας από αυτούς θα τον προδώσει. Ο Ιούδας φεύγει για να ετοιμάσει την προδοσία του και αργότερα ο Ιησούς συλλαμβάνεται στον κήπο της Γεσθημανής, όπου έχει πάει για να προσευχηθεί με τους υπόλοιπους μαθητές του. Το βράδυ ψάλλονται τα Δώδεκα Ευαγγέλια και στην εκκλησία περιφέρεται ο Εσταυρωμένος Χριστός. Αυτή την μέρα οι νοικοκυρές βάφουν τα αυγά, ψήνουν τα τσουρέκια και τα κουλουράκια, καθώς και το ζυμωτό ψωμί για το Πασχαλινό τραπέζι.

Μεγάλη Παρασκευή
Η Μεγάλη Παρασκευή συμβολίζει τα συμβάντα της δίκης του Ιησού από τον Πόντιο Πιλάτο, τη μαρτυρική πορεία Του προς τον Γολγοθά, τη Σταύρωση, το Θάνατο και τελικά την Ταφή Του.

Ο Επιτάφιος στολίζεται στην εκκλησία με ανοιξιάτικα λουλούδια. Μετά το τέλος της λειτουργίας κάθε ενορία διενεργεί περιφορά του επιταφίου στην περιφέρεια της.

Την ημέρα αυτή δεν τρώμε ούτε λάδι, ενώ το μεσημέρι πριν το φαγητό η παράδοση προστάζει να πίνουμε μια κουταλιά ξύδι, προς ανάμνησιν του περιστατικού με τον στρατιώτη που έδωσε στον διψασμένο Ιησού ξύδι αντί για νερό.

Μεγάλο Σάββατο
Το Μεγάλο Σάββατο είναι η γιορτή της Ανάστασης, ενώ σε πολλές εκκλησίες με τη πρωινή λειτουργία της πρώτης Ανάστασης πέφτουν και πυροτεχνήματα. Η μεγάλη λειτουργία της Ανάστασης και το αποκορύφωμα γίνεται τα μεσάνυχτα, ο κόσμος πηγαίνει στην εκκλησία αργά το βράδυ μεταφέροντας μαζί λαμπάδες και κεριά.

Τα μεσάνυχτα τα φώτα της εκκλησίας σβήνουν και ο ιερέας ψάλει το "Δεύτε Λάβετε Φώς". Το Άγιο Φώς κάθε χρόνο φτάνει με ειδική πτήση της Ολυμπιακής από τα Ιεροσόλυμα και μοιράζεται σε όλες τις εκκλησίες της Ελλάδας. Μετά ακολουθεί το Αναστάσιμο Ευαγγέλιο, συνήθως στο προαύλιο της εκκλησίας. Ο Ιερέας σηματοδοτεί την Ανάσταση του Χριστού ψάλλοντας το "Χριστός Ανέστη". Ο κόσμος τσουγκρίζει τα κόκκινα αυγά και αναφωνεί «Χριστός Ανέστη» και απαντώντας «Αληθώς Ανέστη», ενώ φωτοβολίδες και πυροτεχνήματα φωτίζουν τον ουρανό. Κατά την επιστροφή στο σπίτι πολλοί φτιάχνουν ένα σταυρό πάνω από την πόρτα με την αιθάλη του Αγίου Φωτός. Το τραπέζι είναι στρωμένο με την παραδοσιακή μαγειρίτσα, τα κόκκινα αυγά και άλλες πασχαλιάτικες λιχουδιές.

Κυριακή του Πάσχα
Η Κυριακή του Πάσχα είναι η πιο σημαντική γιορτή του έτους, καθώς είναι η μεγαλύτερη γιορτή των ορθοδόξων χριστιανών. Είναι η μεγάλη γιορτή της Λαμπρής, οπότε και γιορτάζεται η Ανάσταση του Θεανθρώπου. Από νωρίς το πρωί ο παραδοσιακός οβελίας ψήνεται στη σούβλα ενώ γύρω από το εορταστικό τραπέζι γλεντά η οικογένεια και οι φίλοι.

Αναδημοσίευση από spitosintages.gr

Learn more »

Η Ανάσταση του Κυρίου μας πλησιάζει και η παράδοση επιβάλλει να τσουγκρίζουμε κόκκινα αυγά το ίδιο βράδυ αλλά και όταν συναντιόμαστε με φίλους και συγγενείς τις ημέρες μετά το Πάσχα. Είναι το πιο αντιπροσωπευτικό σύμβολο του ελληνικού Πάσχα με πληθώρα συμβολισμών και ερμηνειών. Η βαφή των αυγών παραδοσιακά λαμβάνει χώρα τη Μεγάλη Πέμπτη σε όλα τα ελληνικά σπίτια.

Στα παλαιότερα χρόνια η βαφή των αυγών γινόταν με χρωστικές από φυτά και λαχανικά όπως παντζάρια, κρεμμυδότσουφλα, κόκκινο λάχανο, τσουκνίδες, saffron, πάπρικα κτλ. Πολλά έχουν ακουστεί κατά καιρούς για τη τοξικότητα των ειδικών βαφών αυγών. Γιατί να μη δοκιμάσουμε κάτι εναλλακτικό αυτό το Πάσχα;
Για να βάψουμε αυγά με τις φλούδες από τα κρεμμύδια υπάρχουν πολλοί τρόποι. Παρακάτω θα αναλύσω δύο από αυτούς. Στον πρώτο δε χρησιμοποιούμε συνθετική βαφή αυγών, ενώ στο δεύτερο τα βουτάμε για μερικά λεπτά στην έτοιμη βαφή για να ενισχυθεί το χρώμα. Αν δε χρησιμοποιήσετε βαφή από το εμπόριο το χρώμα των αυγών θα φέρνει περισσότερο σε σκούρο πορτοκαλί, παρά σε έντονο κόκκινο. Άλλωστε δε μπορούμε να τα έχουμε όλα δικά μας...

Μέθοδος #1
Απόλυτα φυσική μέθοδος βαφής αυγών χωρίς χημικά. Η παρακάτω μέθοδος κυκλοφορεί σε πολλές παραλλαγές. Σας παρουσιάζω μία εξ'αυτών.

Θα χρειαστείτε:

1. 12 αυγά (σε θερμοκρασία δωματίου)
2. Φλούδες από 20 κρεμμύδια
3. 5 κούπες νερό
4. 2 κουταλιές της σούπας λευκό ξύδι

Πλένουμε απαλά τα αυγά για να απομακρυνθεί οποιαδήποτε ξένη ουσία που μπορεί να υπάρχει πάνω στο κέλυφος.
Μισογεμίζουμε μια κατσαρόλα με το νερό, τοποθετούμε τα κρεμμυδότσουφλα  και το λευκό ξύδι και το φέρνουμε σε βρασμό.
Χαμηλώνουμε τη φωτιά, σκεπάζουμε τη κατσαρόλα και σιγοβράζουμε για 30 λεπτά, ώστε να απελευθερωθεί στο νερό η χρωστική του κρεμμυδιού.
Αποσύρουμε από τη φωτιά, σουρώνουμε τη βαφή και τη μεταγγίζουμε σε ένα άλλο καθαρό σκεύος. Την αφήνουμε να κρυώσει εντελώς. Σε αυτό το σημείο η βαφή θα έχει πορτοκαλί χρώμα.
Σε μια άλλη κατσαρόλα (ή στην ίδια που φτιάξαμε τη βαφή) τοποθετούμε τα αυγά στον πάτο της κατσαρόλας και από πάνω ρίχνουμε τη βαφή. Τα αυγά πρέπει να καλύπτονται εντελώς από το υγρό. Βάφουμε μόνο μια σειρά κάθε φορά.
Βάζουμε τη κατσαρόλα πάνω στο μάτι και βράζουμε τα αυγά για 15-20 λεπτά σε χαμηλή φωτιά. Μη τα βράσετε παραπάνω από 20 λεπτά.

Η απόχρωση που θα πάρουν τα αυγά εξαρτάται από το αρχικό χρώμα τους. Αν είναι λευκά θα γίνουν πιο ανοικτόχρωμα, ενώ αν είναι μπεζ θα σκουρήνουν περισσότερο.

Αποσύρετε τη κατσαρόλα από τη φωτιά, βγάλτε τα αυγά και αφήστε τα να κρυώσουν. Περάστε τα με ένα κομμάτι βαμβάκι εμποτισμένο με ελαιόλαδο ώστε να γυαλίσουν.

Φυλάγετε τα βαμμένα αυγά στο ψυγείο (όχι στο σαλόνι ή τη τραπεζαρία). Αν βέβαια θέλετε να αποφύγετε τη τροφική δηλητηρίαση...

Αν τα αυγά σας δε πήραν το χρώμα που επιθυμείτε στον προκαθορισμένο χρόνο, αποσύρετε τη κατσαρόλα από τη φωτιά, αφήστε μέσα στο νερό τα αυγά και περιμένετε να κρυώσει το νερό. Έπειτα βάλτε τη κατσαρόλα (μαζί με τα αυγά) μέσα στο ψυγείο και αφήστε τα για όσο χρόνο χρειαστεί ώστε να πάρουν το επιθυμητό χρώμα. Βγάλτε τα από το νερό, στεγνώστε τα απαλά και περάστε τα με λάδι.
Δείτε τις παρακάτω φωτογραφίες από τα αυγά που έβαψα φέτος. Έκανα συνδυασμό των δύο μεθόδων, χωρίς όμως να χρησιμοποιήσω έτοιμη βαφή.

Μέθοδος #2
Σε αυτή τη μέθοδο χρησιμοποιούμε φλούδες από κρεμμύδια σε συνδυασμό με έτοιμη βαφή αυγών.

Θα χρειαστείτε:

1. 12 αυγά (σε θερμοκρασία δωματίου)
2. Φλούδες από κρεμμύδια
3. Λαστιχάκια ή κλωστή
4. Νερό
5. Βαφή αυγών (κρύα)

Πλένουμε απαλά τα αυγά για να απομακρυνθεί οποιαδήποτε ξένη ουσία που μπορεί να υπάρχει πάνω στο κέλυφος.
Βάζουμε το νερό σε μια κατσαρόλα και ανάβουμε το μάτι. Ζεσταίνουμε το νερό και ζεματίζουμε για μερικά δευτερολεπτα τις φλούδες του κρεμμυδιού, ώστε να μαλακώσουν. Τις βγάζουμε σε απορροφητικό χαρτί.
Τυλίγουμε το κάθε αυγό με τις φλούδες και στερεώνουμε με λαστιχάκια ή κλωστή. Δείτε τη φωτογραφία.

Βουτάμε προσεκτικά τα αυγά μέσα στο ζεστό νερό και τα βράζουμε για 15-20 λεπτά. Προετοιμάζουμε στο μεσοδιάστημα τη συνθετική βαφή.
Βγάζουμε τα αυγά από το νερό με μια κουτάλα πάνω σε απορροφητικό χαρτί και τα αφήνουμε να κρυώσουν.
Μόλις κρυώσουν αφαιρούμε τα λαστιχάκια και τις φλούδες.
Βουτάμε τα αυγά στη βαφή, για 1-2 λεπτά το καθένα, ώστε να χρωματιστούν ελαφρώς.
Βγάλτε τα αυγά από τη βαφή και στεγνώστε τα. Περάστε τα με ένα κομμάτι βαμβάκι εμποτισμένο με ελαιόλαδο ώστε να γυαλίσουν. Δείτε το παρακάτω video με την ολοκληρωμένη διαδικασία.

Στο δεύτερο video μπορείτε να δείτε μερικές άλλες τεχνικές βαφής αυγών.

Learn more »

Κυκλοφορούν αμέτρητες συνταγές για προζύμι στο διαδίκτυο. Η παρακάτω που σας δίνω έρχεται από τη κυρία Α. Κρεμεζή και ομολογουμένως είναι πολύ καλή συνταγή. Δε βρίσκω κανένα απολύτως λόγο να τη πειράξω, οπότε σας τη παρουσιάζω, όπως ακριβώς τη δίνει αυτή η φίλη. Θα σας πάρει αρκετό χρόνο για να φτιάξετε το προζύμι, αλλά θα το κάνετε μόνο μια φορά και θα σας κρατήσει, εφ'οσον το συντηρείτε, για μια ζωή. Πιστεύω πως αξίζει το κόπο να το δοκιμάσετε.


Βήμα 1

1. 3½κουταλιές της σούπας αλεύρι ολικής ή 1½ κουταλιά της σούπας αλεύρι για όλες τις χρήσεις με 2 κουταλιές της σούπας αλεύρι κριθαρένιο
2. ¼ κούπας χλιαρό νερό εμφιαλωμένο ή από φίλτρο (σε θερμοκρασία δωματίου)
3. 2 κουταλάκια του γλυκού μέλι (το διαλύετε στο νερό)

Σε μικρό μπωλ ανακακατέψτε ζωηρά τα υλικά, με αναδευτήρι, να γίνουν χυλός. Προσέξτε να μη μείνουν σβώλοι. Σκεπάστε χαλαρά με πλαστική μεμβράνη και αφήστε σε θερμοκρασία δωματίου για 48 ώρες. Ξεσκεπάζετε 2 - 3 φορές την ημέρα και ανακατεύετε με υγρό κουτάλι ή αναδευτήρι. Η ζύμωση θα αρχίσει τη δεύτερη μέρα ή αργότερα, ιδίως το χειμώνα  και ανάλογα με τη θερμοκρασία του δωματίου, οπότε μπορεί να εμφανιστούν και λίγες φουσκάλες. Ανεξάρτητα από το αν κάνει φουσκάλες ή όχι, σε 2 - 3 μέρες το αργότερο, προχωρήστε στη 2η φάση.

Βήμα 2

1. 2 κουταλιές της σούπας κοφτές αλεύρι ολικής ή μίγμα από αλεύρι για όλες τις χρήσεις με κριθαρένιο
2. 2 κουταλιές της σούπας νερό εμφιαλωμένο (σε θερμοκρασία δωματίου)
3. 1 κουταλάκι του γλυκού μέλι (διαλυμένο όπως στο βήμα 1)
4. Το μίγμα από το πρώτο βήμα

Στο μπωλ με τη ζύμη του πρώτου βήματος προσθέστε τα νέα υλικά και ανακατέψτε ζωηρά με αναδευτήρι, για να μη μείνουν καθόλου σβώλοι. Σκεπάστε χαλαρά με πλαστική μεμβράνη και αφήστε σε θερμοκρασία δωματίου για 24 - 48 ώρες. Ξεσκεπάζετε 2 - 3 φορές την ημέρα και ανακατεύετε με υγρό κουτάλι ή αναδευτήρι. Προχωρήστε στην τρίτη φάση ΜΟΝΟ όταν η ζύμη αφρίσει ή βγάλει πολλές φουσκάλες ή, αν δε δείτε αλλαγές, μετά από 3 μέρες.

Βήμα 3

1. 5¼ κουταλιές της σούπας αλεύρι ολικής ή μίγμα από αλεύρι για όλες τις χρήσεις με κριθαρένιο
2. 3 κουταλιές της σούπας νερό εμφιαλωμένο (σε θερμοκρασία δωματίου)
3. Τη ζύμη από το δεύτερο βήμα

Στο μπωλ με τη ζύμη του δεύτερου βήματος, προσθέστε το νέο αλεύρι και το νερό και ανακατέψτε καλά μη μείνουν καθόλου σβώλοι. Σκεπάστε χαλαρά με πλαστική μεμβράνη και αφήστε σε θερμοκρασία δωματίου για 24 - 48 ώρες. Ξεσκεπάζετε 2 - 3 φορές την ημέρα και ανακατεύετε με υγρό κουτάλι ή αναδευτήρι. Η νερουλή ζύμη θα είναι έτοιμη όταν βγάλει πολλές φουσκάλες και φουσκώσει. Αν δε φουσκώσει, αφήστε την άλλες 24 - 48 ώρες, ανακατεύοντας πότε - πότε. Θα προχωρήσετε στο επόμενο βήμα ΜΟΝΟ όταν αφρίσει το μίγμα.

Βήμα 4

1. 7 κουταλιές της σούπας αλεύρι ολικής ή μίγμα αλεύρι για όλες τις χρήσεις, με κριθαρένιο
2. 3 κουταλιές της σούπας νερό εμφιαλωμένο (σε θερμοκρασία δωματίου)
3. ½ από τη ζύμη του τρίτου βήματος (πετάξτε ή δώστε σε κάποιον άλλο τη μισή από τη ζύμη του τρίτου βήματος, για να κάνει το δικό του προζύμι)

Σε μεγάλο μπωλ που να χωράει τη ζύμη με τα νέα υλικά, όταν αυτή θα διπλασιαστεί σε όγκο, βάλτε τη μισή από τη ζύμη του τρίτου βήματος, προσθέστε τα νέα υλικά, ανακατέψτε και σκεπάστε, όπως και τις προηγούμενες φορές. Αφού σκεπάσετε, η ζύμη θα διπλασιαστεί μέσα σε 4 εώς 24 ώρες. Αν δεν είναι έτοιμη σε 24 ώρες, αφήστε τη κι άλλο, ανακατεύοντας πότε-πότε. Από εδώ θα προχωρήσετε στην τελευταία φάση ή θα φυλάξετε τη ζύμη στο ψυγείο για 2 μέρες, προτού να συνεχίσετε.

Το αρχικό προζύμι

1. 2⅓κούπες αλεύρι ολικής ή μίγμα αλεύρι για όλες τις χρήσεις με κριθαρένιο
2. 1 κούπα νερό εμφιαλώμένο (σε θερμοκρασία δωματίου)
3. ⅔ κούπας από τη ζύμη του τέταρτου βήματος (πετάξτε ή χαρίστε το υπόλοιπο)

Σε ένα μπωλ αναμίξτε όλα τα υλικά, ανακατεύοντας με κουτάλι ή με τα χέρια για 1 λεπτό περίπου, μέχρι να πάρετε ζύμη που να κολλάει ελαφρά. Κάντε τη μπάλα και αφήστε τη για 5 λεπτά. Με τα χέρια ζυμώστε τη πάλι στο μπωλ για 1 λεπτό περίπου, μέχρι να γίνει αρκετά απαλή. Μεταφέρετε σε καθαρό μπωλ, που να χωράει τη ζύμη όταν θα διπλασιαστεί, σκεπάστε χαλαρά με λαδωμένη πλαστική μεμβράνη, και αφήστε τη 4 - 8 ώρες, μέχρι να φουσκώσει και να διπλασιαστεί σε όγκο.
Έπειτα ζυμώστε για λίγα δευτερόλεπτα να βγει ο αέρας από το εσωτερικό, σκεπάστε με μεμβράνη και βάλτε στο ψυγείο. Μετά από λίγες ώρες ξεσκεπάστε για 1 λεπτό να πάρει αέρα και ξανασκεπάστε με τη μεμβράνη. Σε αυτό το σημείο, η ζύμη θα έχει σφίξει και θα έχει υγρασία 75% περίπου. Συνεχίζοντας από εδώ και κάτω θα δημιουργήσετε προζύμι νερουλό.
Σε καθαρό μπωλ, βάζετε 1 κούπα από τη ζύμη, πετώντας το επιπλέον ή χαρίζοντάς το σε κάποιον άλλο. Προσθέστε 1 κούπα νερό και 1 κούπα αλεύρι. Ζυμώστε ίσα να ενσωματωθούν τα νέα υλικά, σκεπάστε χαλαρά με μεμβράνη και αφήστε το σε θερμοκρασία δωματίου για 12 ώρες. Κάνετε το ίδιο κάθε 12 ώρες για τις επόμενες 2 - 3 μέρες, πάντα κρατώντας ΜΟΝΟ 1 κούπα από τη ζύμη, πετώντας ή χαρίζοντας το επιπλέον. Μετά από 12 ώρες από τη τελευταία προσθήκη υλικών, το προζύμι είναι έτοιμο για χρήση.

Προζύμι για μια ζωή
Αν πρόκειται να χρησιμοποιείτε το προζύμι συχνά, αφήστε το σε θερμοκρασία δωματίου, και προσθέτετε στο μισό (πετάτε το υπόλοιπο) νερό και αλεύρι, σε ίσους πάντα όγκους, κάθε 3 - 5 μέρες, ανάλογα με τη χρήση. Αν δεν το χρησιμοποιείτε συχνά θα το φυλάξετε στο ψυγείο (διατηρείται σχεδόν για πάντα), αρκεί να θυμάστε να το "ταΐζετε", προσθέτοντας μια φορά την εβδομάδα, στο μισό προζύμι, ίσους όγκους αλεύρι και νερό και αφηνοντάς το λίγες ώρες έξω από το ψυγείο να ανέβει. Το άλλο μισό αν δεν το χρησιμοποιήσετε θα το πετάτε. 1 - 2 μέρες προτού ζυμώσετε βγάλτε το προζύμι από το ψυγείο και προσθέστε αλεύρι και νερό, αφήστε να ανέβει, χρησιμοποιήστε όσο θέλετε και φυλάξτε το υπόλοιπο για την επόμενη φορά.

Για να κάνετε ψωμί με σπιτικό προζύμι
Αποβραδίς ή μια μέρα προτού ζυμώσετε, βγάλτε το προζύμι από το ψυγείο (το τελικό, φωτό πιο πάνω), και προσθέστε 1½ - 2 κούπες αλεύρι και νερό, όσο δηλαδή χρειάζεται για να πάρετε πηχτό κουρκούτι. Αν έχετε κρατήσει ζύμη από προηγούμενο ζύμωμα, κόψτε τη κομμάτια με ψαλίδι και λιώστε τη με νερό στο blender. Αν τη φυλάξατε στη κατάψυξη, αφήστε τη να μαλακώσει πρώτα. Σε αυτό το μίγμα από το blender θα προσθεσετε 1½ - 2 κούπες αλεύρι και νερό, όσο χρειάζεται για να πάρετε πηχτό κουρκούτι. Αφήστε το να φουσκώσει και χρησιμοποιήστε 2 κούπες προζύμι, για περίπου 6 - 7 κούπες αλεύρι.

Credits: aglaiakremezi.com

Learn more »

Έχω διαβάσει πολλές και περιπλεγμένες συνταγές για παρασκευή προζυμιού τόσο καιρό.

Νομίζω πως βρήκα μια απλή συνταγή που αντικατοπτρίζει ακριβώς τη μέθοδο παρασκευής προζυμιού, που έκαναν οι πρόγονοι μας για αιώνες και έφτιαχναν ψωμί. Η καλυτερη εποχή να πιάσετε το προζύμι είναι το καλοκαίρι, αλλά και το χειμώνα δεν είναι ακατόρθωτο να το πετύχετε. Η διαδικασία είναι λιγάκι χρονοβόρα, αλλά αξίζει το κόπο. Θα φάτε ψωμί με αγνή, παραδοσιακή γεύση, που όμοιο του πιθανόν να μην έχετε δοκιμάσει ποτέ ξανά.

Όσο το μίγμα με το αλεύρι κάθεται, η άγρια μαγιά από την ατμόσφαιρα πέφτει πάνω του, αρέσκεται στο θερμό και υγρό περιβάλλον και τρέφεται από τη γλουτένη του αλευριού.

Θα χρειαστείτε:

1. 1 κούπα αλεύρι σικάλεως ή ολικής άλεσης
2. 1 κούπα νερό (εμφιαλωμένο ή καλύτερα από φίλτρο)
3. 1 κουταλάκι του γλυκού μέλι (διαλυμένο καλά στο νερό)

Σε ένα μεγάλο μπωλ, πλαστικό ή γυάλινο, ανακατέψτε το μίγμα με μια κουτάλα ή με αναδευτήρι προσεκτικά, να μη σβωλιάσει και να πάρει αέρα εσωτερικά. Ποτέ σε μεταλλικό δοχείο γιατί το άγριο προζύμι δεν αγαπάει τη ψυχρότητα του μετάλλου. Σκεπάστε το χαλαρά με ένα νωπό πανί και τοποθετήστε το σε ένα μέρος σχετικά σκοτεινό και ζεστό για 1-2 ημέρες. Αν κατορθώσετε να το διατηρείτε σε θερμοκρασία άνω των 20°C, θα είναι ιδανικά. Ξεσκεπάζετε το μίγμα 2-3 φορές την ημέρα και κάντε του ένα ανακάτεμα με ένα κουτάλι. Μέρα παρά μέρα το "ταΐζετε" με 2 κουταλιές αλεύρι και 2 κουταλιές νερό και ανακατεύετε ελαφρά. Μετά από 5-7 ημέρες θα αρχίσετε να βλέπετε φουσκάλες πάνω στο μίγμα και θα αποκτήσει μυρωδιά "μαγιάς" ή "ξυνίλας". Είναι πολύ καλό σημάδι οτί πραγματοποιείται ζύμωση και σε λίγο θα είναι έτοιμο για χρήση. Μετά από 10 περίπου ημέρες διαδικασίας, το μίγμα θα έχει κάνει φουσκάλες και θα είναι έτοιμο για χρήση.
Μετά από τόσες ημέρες θα έχετε αρκετή ποσότητα προζυμιού για να αρχίσετε τα αρτοπαρασκευαστικά σας πειράματα. Αν θεωρείτε πως μαζεύτηκε πολλή ποσότητα προζυμιού, πετάξτε ή χαρίστε το μισό και συνεχίστε τη διαδικασία του ταΐσματος κανονικά. Μπορείτε ακόμα και να δώσετε ένα όνομα στο νέο σας φίλο, μιας και πλέον είναι ένας ζωντανός οργανισμός που θα σας συντροφεύει, αν τον προσέξετε, για μια ζωή.

Διατήρηση
Το προζύμι διατηρείται στο ψυγείο και θέλει ταΐσμα μια φορά την εβδομάδα τουλάχιστον, άσχετα αν το χρησιμοποιήσετε ή όχι. Τη προηγούμενη ημέρα από την ημερά που θέλετε να ζυμώσετε το βγάζετε από το ψυγείο, το ταΐζετε με νεράκι και αλεύρι και το αφήνετε, καλυμένο ελαφρά, σε ζεστό μέρος. Το προζυμάκι ζωντανεύει και μέχρι την επόμενη μέρα που θα πιάσετε ζυμάρι, είναι έτοιμο να κάνει τη δουλειά του. Μόλις τελειώσετε με το ζύμωμα, ξαναταΐστε το, σκεπάστε το με καπάκι ή μεμβράνη και βάλτε το στο ψυγείο, μέχρι την επόμενη φορά.
Απλή επεξήγηση της ρουτίνας:

1. Βγάλτε το από το ψυγείο
2. Προσθέστε αλεύρι και νερό
3. Αφήστε το εκτός ψυγείου ξεσκέπαστο για 4-8 ώρες
4. Σκεπάστε το και ξαναβάλτε το στο ψυγείο

Το προζύμι αυτό μπορεί να αντικαταστήσει τη μαγιά σε όλες τις συνταγές.

Learn more »

Ο άνθρωπος, από τότε που ανακάλυψε τη φωτιά και την έθεσε στην υπηρεσία του, διαχρονικά διαπίστωσε ότι και τα υπολείμματα της καύσης (στάχτη), είναι πολύ χρήσιμη, ανάλογα με τις ανάγκες και τις καθημερινές ενασχολήσεις που προέκυπταν.

Η πρώιμη ανακάλυψη ήταν ότι μπορούσε να διατηρήσει τη φωτιά αναμμένη, σκεπάζοντας τη κάτω από την στάχτη. Αργότερα τη χρησιμοποίησε για τις θεραπευτικές της ιδιότητες, για την υγιεινή καθαριότητα, στη μαγειρική, σε διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις κτλ.
Η αλισίβα είναι ένα αλκαλικό διάλυμα που παρασκευάζεται με το βράσιμο του νερού μαζί με στάχτη από φυσικά ξύλα. Η αλισίβα είναι το σταχτόνερο. Είναι το καλύτερο απορρυπαντικό που επινόησε ποτέ ο άνθρωπος. Συνίσταται για την παρασκευή του να χρησιμοποιείται βρόχινο νερό, επειδή δεν έχει άλατα ή άλλα πρόσθετα χημικά. Στα παλαιότερα χρόνια τη χρησιμοποιούσαν για τη λεύκανση των ρούχων, αλλά και αντί για σαπούνι για το λούσιμο. Η αλισίβα έχει καθαριστικές ιδιότητες, λόγω του ανθρακικού καλίου, το οποίο έχει την ικανότητα να διαλύει γενικά τις ακαθαρσίες και ιδίως τους λιπαρούς ρύπους.

Πολλά έχουν γραφτεί για την αλισίβα, θεωρώ υπερβολή να εφεύρω το τροχό από την αρχή γιαυτό θα σας δώσω μερικές συγκεντρωμένες πληροφορίες από άλλα blogs, εσωτερικού και εξωτερικού, παρόμοιας θεματολογίας.

Αλισίβα
Για να παρασκευάσουμε αλισίβα, υπάρχει μια πολύ παλιά και απλή μέθοδος. Παίρνουμε μια κατσαρόλα με νερό (κατά προτίμηση απιονισμένο ή βρόχινο ιδανικά) και μέσα τοποθετούμε δυο κούπες στάχτη. Μόλις βράσει το νερό με την στάχτη φιλτράρουμε το νερό με ένα πανί και το νερό που παράγεται είναι η αλισίβα. Η παραδοσιακή αλισίβα καθαρίζει, γυαλίζει, λευκαίνει και απολυμαίνει ρούχα, τζάμια, λουστραρισμένα ξύλα, ασημικά, πιάτα, σκουριές και κιτρινάδες που έχουν ποτίσει μάρμαρα, πλακάκια κτλ. Μπορούμε να φυλάξουμε το διάλυμα σε μπουκάλια για μελλοντική χρήση.

Με την αλισίβα γινόταν η παραδοσιακή μπουγάδα. Πρώτα έπλεναν τα ασπρόρουχα, στη συνέχεια έπαιρναν ένα ψηλό καλάθι, το λεγόμενο μπουγαδοκόφινο, το οποίο καλυπτόταν εσωτερικά με μια μεγάλη άσπρη χοντρή μαντήλα ή ύφασμα, το λεγόμενο σταχτόπανο, που τα άκρα του έβγαιναν έξω από το κοφίνι. Στη συνέχεια διπλώνονταν καλά τα πλυμμένα ασπρόρουχα και τα στοίβαζαν μέσα στο μπουγαδοκόφινο, ξεκινούσαν από τον πάτο με τα πιο χονδρά και το και στο τέλος τελείωναν με τα ελαφρύτερα. Αυτά στο τέλος τα σκέπαζαν με τις περίσσιες άκρες του σταχτόπανου, δημιουργώντας πάντοτε ένα μικρό βαθούλωμα στη μέση. Πάνω στο σταχτόπανο άρχιζαν και έριχναν κατά διαστήματα την αλισίβα. Αυτή σιγά-σιγά διαπερνούσε τα ρούχα και εξέρχονταν από το κάτω μέρος του κοφινιού παρασύροντας τα υπολείμματα από τους λεκέδες που τυχόν υπήρχαν στα ρούχα. Όταν η αλισίβα ήταν καλή, τότε τα ασπρόρουχα έπαιρναν ένα κρινόλευκο χρώμα. Η αλισίβα ήταν άλλοτε πολύ διαδεδομένη. Χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα στην ύπαιθρο ιδίως τον χειμώνα, στη πλύση των ασπρορούχων.
Όταν κάποιος πλένεται και λούζεται με αλισίβα και ξυδόνερο, κατά την παράδοση, ποτέ δεν γερνάει, ούτε ροζιάζει το πρόσωπό του. Πιο παλιά οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν την στάχτη και σαν οδοντόκρεμα, συνήθως έτριβαν τα δόντια τους μ’ ένα υγρό πανί ή με βούρτσα (φτιαγμένη από τρίχες ουράς αρσενικού αλόγου ή χοίρου) βουτηγμένα στην μουσκεμένη στάχτη, για να φεύγει η κιτρινάδα και να γυαλίζουν. Η στάχτη είναι η σόδα που είναι ιδανική για τον καθαρισμό των ούλων και των δοντιών.

Ποτάσσα
Η ποτάσσα (ΚΟΗ) παράγεται από στάχτη και βρόχινο νερό, η οποία με τη σειρά της μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη σαπωνοποιία. Περισσότερες πληροφορίες εδώ.

Μαγειρική - ζαχαροπλαστική
Χρησιμοποιείται στην κουζίνα σε πολλά γλυκά και φαγητά. Με αυτή παρασκεύαζαν, τότε και τώρα, κουραμπιέδες, μουσταλευριά, μελομακάρονα και ψωμί. Εκτός από την υπέροχη γεύση που δίνει στα φαγητά, καθαρίζει και το έντερο από αρκετούς παθογόνους μικροοργανισμούς.
Δείτε περισσότερα για τη στάχτη και τις χρήσεις της εδώ.

Credits: androni.blogspot

Learn more »

Η παραγωγή ποτάσσας από το μηδέν αφορά αποκλειστικά και μόνο τους μερακλήδες. Μετά από πολλή έρευνα, μιας και στα ελληνικά blogs και sites δεν υπάρχουν αρκετές πληροφορίες, αποφάσισα να γράψω για τη διαδικασία παραγωγής ποτάσσας.

Όταν νερό φιλτράρεται (διηθείται) μέσα από στάχτη ξύλου, παράγεται καυστική ποτάσσα (KOH). Η καυστική σόδα (NaOH) γίνεται με άλλη χημική διεργασία που περιλαμβάνει εξάτμιση και είναι δύσκολο να γίνει στο σπίτι, παρά μόνο αν είμαστε έμπειροι χημικοί. Το νερό πρέπει να είναι βρόχινο, δηλαδή απαλαγμένο από χημικά και άλλα στοιχεία. Επίσης το είδος του ξύλου, από το οποίο θα πάρουμε τη στάχτη, παίζει ρόλο στη ποιότητα της ποτάσσας που θα παραγάγουμε. Προτιμούμε σκληρό ξύλο από πλατύφυλλα δέντρα και όχι από κωνοφόρα ή μαλακά ξύλα.

Learn more »

Γριά στη στάχτη κάθεται κι ο κώλος της φυσάει κι από το πολύ το φύσημα κι από την ταραχή της, μούσκεψε το μεσοφόρι της και εφάνη το βρακί της.
Κι ο γέρος της την ρώταγε και την σιγορωτάει:
- Τι έφαγες βαριόμοιρη που η κοιλιά σου επρήστη;
- Έφαγα ξερά κουκιά και μια καυκιά ρεβίθι.
Και η κοιλιά μου φούσκωσε μου’γινε σαν αμπάρι,
την στάχτη μας την κατουρώ να φύγουν οι Καλικατζάροι.

~Σατυρικά κάλαντα~

Το χειμώνα δεν υπάρχει καλύτερη αίσθηση από το να απολαμβάνεις ένα ζεστό ρόφημα μπροστά στη ζεστασιά του αναμμένου τζακιού. Μετά από λίγες μέρες όμως, η στάχτη στο τζάκι αρχίζει να συσσωρεύεται.

Οι περισσότεροι άνθρωποι όταν καθαρίζουν το τζάκι ή τη ξυλόσομπα, πετούν τη στάχτη στα σκουπίδια. Αυτό συμβαίνει γιατί ποτέ κανείς δε μας μίλησε για τη χρησιμότητα της στη καθημερινότητα μας. Οι Ρωμαίοι χρησιμοποιούσαν ηφαιστιακή στάχτη σε μίγμα με ασβεστόλιθο και έφτιαχναν δρόμους, μερικοί από τους οποίους υπάρχουν μέχρι και σήμερα.

Η στάχτη που μας χρησιμεύει είναι η λευκή σκόνη που θα απομείνει πάνω από τα κάρβουνα μετά τη καύση. Περιμένουμε να κρυώσει εντελώς και τη συλλέγουμε. Την αποθηκεύουμε σε ένα δοχείο, κατά προτίμηση μεταλλικό με καπάκι, στην αποθήκη μας. Ο τρόπος καύσης επηρρεάζει πολύ τη σύνθεση και την ποσότητά της στάχτης. Για καλύτερη ποιότητα στάχτης ιδανικότερη είναι η χαμηλή θερμοκρασία καύσης, δηλαδή μη μπουμπουνίσετε το τζάκι, αλλά αφήστε το να σιγοκαίει. Η μοναδική προϋπόθεση είναι η στάχτη που θα χρησιμοποιήσουμε να προέρχεται από αποκλειστική καύση φυσικού ξύλου και όχι άλλων υλικών, που συνηθίζουμε να πετάμε στο τζάκι (αποτσίγαρα, περιοδικά, συσκευασίες, απορρίματα κτλ.). Ακατάλληλα είναι τα ξύλα που έχουν υποστεί κάποιου είδους χημική επεξεργασία, όπως παλέτες, ξύλο βαμμένο με βερνίκι, MDF, καπλαμάδες, νοβοπάν, συσκευασμένα καυσόξυλα του εμπορίου, μπρικέτες, pellets κτλ. Ακατάλληλη είναι η στάχτη από τα κάρβουνα ψησίματος, γιατί περιέχει βαρέα μέταλλα.

Η στάχτη του ξύλου περιέχει ασβέστιο, κάλιο, μαγνήσιο, φώσφορο, βόριο και άλλες χρησιμες ουσίες για τα φυτά του κήπου μας, τα ποσοστά των οποίων εξαρτώνται από τη μέθοδο και τη θερμοκρασία παραγωγής της στάχτης. Δεν περιέχει άζωτο. Η καλύτερη εποχή για να ρίξετε στάχτη στον κήπο και τις γλάστρες είναι ο χειμώνας, οπότε μόλις καθαρίσετε το τζάκι, βουρ για το κήπο! Η στάχτη αυξάνει το pH του εδάφους, την αλκαλικότητα του, γιαυτό καλό θα ήταν να γνωρίζετε ποιά φυτά αγαπούν το αλκαλικό χώμα και ποιά προτιμούν το όξινο περιβάλλον. Αφήνουμε τη στάχτη να "χωνέψει" για ένα μήνα και μετά την αναμιγνύουμε με το χώμα των φυτών. Ποτίζουμε ελαφρά μετά την ανάμιξη και ξεπλένουμε τα φύλλα των φυτών από τυχόν στάχτη που θα πέσει πάνω τους, για να μη καούν. Μια συντηρητική αναλογία είναι 2-3 κιλά στάχτης ανά 30 m² εδάφους.

Παραδοσιακές, και όχι μόνο, χρήσεις για τη στάχτη

1. Η στάχτη εκτός από το να ρυθμίζει το pH του εδάφους, αποτελεί και αντικίνητρο προσέγγισης για τα σαλιγκάρια και τους γυμνοσάλιαγκες. Φτιάξτε μια γραμμή με στάχτη περιμετρικά απο το κήπο σας και δε πρόκειται να πλησιάσουν.

2. Αναμίξτε τη με το σπιτικό compost, δεν υπάρχει καλύτερο λίπασμα. Ειδικά σε φυτά που αγαπούν το κάλιο, όπως οι ντοματιές, βάλτε 1/4 της κούπας στάχτης στη τρύπα φύτευσης. Επίσης δεσμεύεται διοξείδιο του άνθρακα από τους μικροοργανισμούς μέσα στο χώμα και η γη γίνεται πιο εύφορη.

3. Γενικά η στάχτη είναι τρομερός εντομοδιώκτης. Είτε είναι οι κατσαρίδες στην αποθήκη, είτε τα μυρμήγκια στο κήπο και το σπίτι, απλά θα εξαφανιστούν από το σημείο που ρίξατε στάχτη και θα πάνε να ζήσουν αλλού. Ακόμη και τα ποντίκια θα μετοικήσουν. Επίσης δρα ως σκωροαπωθητικό στα ρούχα. Τέρμα το δηλητήριο ναφθαλίνη (και τα υπόλοιπα "μασκαρεμένα" δηλητήρια).

4. Κατά της ψείρας. Σταχτώστε το κατοικίδιο σας, σκύλο ή γάτα, που έπιασε ψείρα ή ψύλλους και αφήστε το για λίγη ώρα. Μετά κάντε του μπάνιο όπως πάντα. Τοποθετήστε στάχτη μέσα στη μπανιέρα του καναρινιού σας. Το πουλάκι θα κάνει μπάνιο με τη στάχτη, καταπολεμώντας έτσι τις ψείρες που το ταλαιπωρούν. Το ίδιο κάνουμε και αν έχουμε ψείρες εμείς οι ίδιοι ή τα παιδιά μας.

5. Αναμίξτε νερό με στάχτη για να φτιάξετε μια πάστα και γυαλίστε τα μεταλλικά σας αντικείμενα και τα ασημικά.

6. Ρίξτε στάχτη στα παγωμένα και γλιστερά δρομάκια μετά από χιονόπτωση. Δρα καλύτερα και από το αλάτι.

8. Καταπολεμά την άλγη σε τεχνητές λίμνούλες. Χρησιμοποιήστε πολύ μικρή ποσότητα, 1 κουταλιά ανά 1000 γαλόνια νερού (4.500lt). Περιέχει αρκετό κάλιο για να δυναμώσει τα υδρόβια φυτά που καταπολεμούν την άλγη, μειώνοντας την ανάπτυξη της.

9. Φτιάξτε καυστική ποτάσσα για τη παρασκευή σπιτικού σαπουνιού. Διαβάστε τη σχετική ανάρτηση.

10. Καθαρίστε τη μαυρίλα από τη γυάλινη πόρτα του τζακιού ή της σόμπας. Βουτήξτε στη στάχτη ένα νωπό πανί και τρίψτε τη γυάλινη επιφάνεια.

11. Με στάχτη και νερό, φτιάχνουμε αλισίβα. Είναι ένα αλκαλικό διάλυμα που παρασκευάζεται με το βράσιμο του νερού μαζί με στάχτη από καμένα φυσικά ξύλα. Στα παλαιότερα χρόνια, ήταν πολύ διαδεδομένη και τη χρησιμοποιούσαν για τη λεύκανση των ρούχων αλλά και αντί για σαπούνι στο λούσιμο, ειδικά σε λιπαρά μαλλιά. Χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα σε απομακρυσμένα χωριά, ιδίως τον χειμώνα, στη πλύση των ασπρόρουχων. Η αλισίβα έχει καθαριστικές ιδιότητες λόγω του ανθρακικού καλίου που προσλαμβάνει από τη στάχτη και το οποίο έχει την ικανότητα αυτό να διαλύει τα έλαια και τα λίπη γενικά. Η αλισίβα χρησιμοποιείται στο μαγείρεμα, στην παρασκευή μουσταλευριάς, αλλά και στην ζαχαροπλαστική γενικότερα. Βράζουμε 2-3 κουταλάκια στάχτη σε 1 ποτήρι νερό και μετά την σουρώνουμε με ένα φίλτρο του καφέ.
12. Χρησιμοποιήθηκε στο παρελθόν για τη διατήρηση των φρούτων και των σπόρων, μέσα στη γη ή σε δοχεία. Έσκαβαν ένα μικρό λάκκο στα κατώγια, τον γέμιζαν με στάχτη και τοποθετούσαν τα λαχανικά έτσι ώστε να μην έρχονταν σε επαφή το ένα με το άλλο αλλά ούτε και με το χώμα, στην συνέχεια τα κάλυπταν με στάχτη. Τα προϊόντα διατηρούνταν γι’ αρκετό καιρό χωρίς να πάθουν κάποια αλλοίωση και φθορά.
13. Για την απόσμηση του ψυγείου μας βάζουμε μέσα ένα πιάτο με στάχτη και την ανανεώνουμε μέχρι να φύγει κάθε μυρωδιά. Επίσης καταπολεμά τις οσμές από την τουαλέτα και το δοχείο της γάτας.
14. Μπορούμε άφοβα να τη χρησιμοποιήσουμε στη σπιτική μας οδοντόκρεμα. Διαβάστε εδώ.
15. Σβήνουμε τη φωτιά με ασφάλεια, σκορπίζοντας επάνω της στάχτη.
16. Παλιά για να διατηρήσουν την τυροπυτιά, την τοποθετούσαν μέσα σ’ ένα κέρατο βοδιού, στην συνέχεια συμπλήρωναν με στάχτη και μετά το σφραγίζανε με κερί ή ρετσίνι και το τοποθετούσαν σε δροσερό μέρος και να μην βρέχεται. Το αφήναν εκεί για αρκετό χρόνο ίσως και χρόνια, χωρίς ν’ αλλοιωθεί η πυτιά.
17. Αν θέλουμε να φύγει γρήγορα ένας λεκές από τα ρούχα την στιγμή που έγινε, βάζουμε πάνω του λίγη στάχτη και μετά από πέντε λεπτά τον τρίβουμε με ψίχα ψωμιού.
18. Έτριβαν κάρβουνο και το ανακάτευαν με στάχτη και το έριχναν στην τροφή των πουλερικών και προλάμβανε αλλά και θεράπευε αποτελεσματικά την κοκκιδίωση.
19. Στα δύσκολα χρόνια της σκλαβιάς, τοποθετούσαν σε πήλινα δοχεία διάφορα χρυσαφικά, ασημικά ακόμη και νομίσματα και τα σφράγιζαν με τον ίδιο τρόπο και τα έκρυβαν στο έδαφος, χωρίς να έχουν τον φόβο μην αλλοιωθούν από την υγρασία. Επί τουρκοκρατίας, την στάχτη την χρησιμοποιούσαν για βασανιστήρια. Οι βασανιστές γέμιζαν με στάχτη το στόμα και την μύτη του βασανιζόμενου χωρίς να του δίνουν νερό, αυτή διοχετεύονταν στους πνεύμονες και αργά-αργά επερχόταν ο θάνατος. Επίσης έριχναν αρκετή στάχτη στα μάτια και τους τύφλωναν.

Και πολλές άλλες οι χρήσεις της στάχτης, άλλες πιο άγνωστες και άλλες που τυπικά δεν έχουν εφαρμογή ή χρησιμότητα στις μέρες μας. Αλλά και τα κάρβουνα που θα απομείνουν στο τζάκι δε πάνε άχρηστα. Τυχόν στάχτη και καρβουνάκια που θα παραμείνουν στο τζάκι από τη τελευταία φωτιά που το ανάψατε θα βοηθήσουν να ανάψει πιο εύκολα η φωτιά και να εκπέμψει θερμότητα σε πιο σύντομο διάστημα. Τα κάρβουνα που θα παραμείνουν από τη καύση του τζακιού, γίνονται εύκολα φίλτρο ενεργού άνθρακα. Κοπανίστε τα σε ένα γουδί μέχρι να γίνουν χοντρή σκόνη και περάστε το πόσιμο νερό από αυτό. Αν τοποθετήσετε καρβουνάκια σε μια άδεια κονσέρβα, αφού έχετε ανοίξει τρύπες στα πλαινά της, θα σας βοηθήσει να διώξετε την υγρασία από μέρη όπου συσσωρεύεται, όπως υπόγεια, ντουλάπες ή κάτω απο τους νεροχύτες.

Στο κρασί που πίνουμε όταν πέσει μέσα στάχτη, ιδίως από τσιγάρο, και το πιούμε, γίνεται μια άμεση αντίδραση στον οργανισμό μας και τα αποτελέσματα είναι οδυνηρά: δυνατοί κοιλιακοί πόνοι, εμετοί, πονοκέφαλοι κτλ. Γι'αυτό το λόγο, πρέπει πάντα να δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή, κατά την πόση, τι περιέχει το ποτήρι μας.

Παροιμίες και παροιμιώδεις εκφράσεις 

1. Άει στο σταχτόβολο.
2. Έγιναν όλα στάχτη.
3. Στάχτη και μπούλμπερη.
4. Από την γκαστριά της φωτιάς μόνο η στάχτη μένει.
5. Η στάχτη τρώγει την φωτιά και η στάχτη την φυλάει.
6. Με τον αφορισμό έγινε και η στάχτη καπότα.
7. Μέχρι να βγάλεις το άχτι τα έκαμες στάχτη.
8. Όποιος καυχιέται από νωρίς στην στάχτη ξημερώνει.
9. Πέρασε η φωτιά; Καπνός στάχτη και μουτζούρες θα αφήσει.
10. Στάχτη το κονάκι!
11. Στάχτη να γίνει!
12. Στη στάχτη κρύβεται η φωτιά.
13. Τα σκεπασμένα κάρβουνα βαστούν ζεστή την στάχτη.
14. Της κακοεργούς το αδράχτι όλη νύχτα μες την στάχτη.
15. Του έριξε στάχτη στα μάτια.

Λεξιλόγιο

1. Στάχτερη, η = το φυτό φουμαρία η μακρόκαρπος
2. Σταχτερός -η -ον, ο = ο γεμάτος στάχτη, ο έχων το χρώμα της στάχτης
3. Σταχτής, ο = ο τεφρόχρους, ο γκριζωπός
   
4. Σταχτοκουλούρα, η = κουλούρα ψημένη στην στάχτη
5. Σταχτόνερο, το = η αλισίβα
6. Σταχτόπανο, το = χοντρό κανάβινο ύφασμα, δια του οποίου διηθείται το σταχτόνερο, επί των ασπρορούχων της μπουγάδας
7. Σταχτοπούτα, η = ηρωίδα ομώνυμου παιδικού παραμυθιού
8. Σταχτώνω, = ανακατεύω ή καλύπτω κάτι με στάχτη
9. Σταχτοδοχείο, το = το δοχείο απόθεσης των τσιγάρων και της στάχτης των

Learn more »