Σαπούνι με ρετσίνι πεύκου

Εξαιρετικό σαπούνι για δερματοπάθειες, με αντισηπτικές και μυκητοκτόνες ιδιότητες. Χρησιμοποιείται για δύσκολα δερματολογικά προβλήματα όπως ακμή βαρειάς μορφής, ψωρίαση και επιπλεγμένες περιπτώσεις εκζέματος.


Στη περίπτωση της ψωρίασης η ρητίνη του πεύκου μαλακώνει τις ψωριασικές πλάκες, μειωνεί το πάχος τους και παράλληλα προλαμβάνει την εξάπλωση της νόσου και σε άλλα σημεία του σώματος.
Επίσης συνιστάται για πιτυρίδα, κάλους, σκληρίες, μυρμηγκιές, ψύλλους και τσιμπούρια. Ναι καλά διαβάσατε. Μπορείτε να λούσετε το σκύλο ή τη γάτα σας με αυτό το σαπούνι.
Στο εμπόριο θα βρείτε τέτοια σαπούνια με ρητίνη. Το ιδανικό όμως είναι να τα φτιάξετε μόνοι σας γιατί τα εμπορικά φτιάχνονται από πίσσα ή περιέχουν χημικά, όπως το κρεόζωτο (τοξική, καρκινογόνος χημική ουσία και η βασική αιτία που παίρνει φωτιά η καμινάδα του τζακιού), και συντηρητικά που δε θέλουμε να βάλουμε πάνω στο πρόβλημα μας.
Editor's Note: Όταν η ρητίνη του πεύκου αντιδράσει με τη καυστική σόδα παράγεται φαινόλη (καρβαλικό οξύ), σαλικυλικό οξύ και υπεροξείδιο του βενζυλίου. Όλες οι παραπάνω ουσίες είναι συστατικά σε χημικά peeling και κρέμες κατά της ακμής. Το πιάσατε το νόημα;
Ας πούμε πρώτα μερικά πράγματα για τη ρητίνη του πεύκου
Η λέξη "κολοφώνιο" μάλλον δε θα σας λέει τίποτα και το πιο πιθανό είναι να τη θεωρήσετε άσεμνη. Από χημικής απόψεως η ρητίνη είναι μίγμα ρητινικών οξέων (κολοφώνιο) και πτητικού ελαίου (τερεβινθελαίου). Το κολοφώνιο είναι μια διαφανής και ρητινώδης εύφλεκτη ουσία η οποία λαμβάνεται με τη μορφή στερεού υπολείμματος κατά την απόσταξη της ρητίνης διαφόρων κωνοφόρων δέντρων, ιδιαίτερα του πεύκου. Το χρώμα του ποικίλει από ανοιχτό κίτρινο έως σκούρο καφέ, ανάλογα με την προέλευση και τη μέθοδο παρασκευής. Ουσιαστικά είναι η ρητινώδης ουσία που απομένει μετά την απομάκρυνση του αιθέριου ελαίου από το ρετσίνι. Είναι ένα πολύτιμο υλικό που χρησιμοποιείται στη παραγωγή δεκάδων βιομηχανικών προϊόντων, υφασμάτων, τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών. Θα το συναντήσετε και με το όνομα ροζίνη ή κατράμι πεύκου και με τον κωδικό E915.
Η ονομασία του προέρχεται από την αρχαία πόλη Κολοφώνα της Ιωνίας, που ήταν χτισμένη κοντά στις ακτές της Μικράς Ασίας. Σήμερα στη θέση της Κολοφώνας βρίσκεται η μικρή τουρκική πόλη Değirmendere. Η ρητινοκαλλιέργεια και η χρήση της ρητίνης του πεύκου ήταν πολύ διαδεδομένη στην αρχαία Ελλάδα, τη Βυζαντινή αυτοκρατορία αλλά και στα μετέπειτα νεότερα χρόνια. Οι αρχαίοι έλληνες έβραζαν τη ρητίνη του πεύκου και παρασκεύαζαν τη λεγόμενη "κολοφώνιο πίσσα", την οποία χρησιμοποιούσαν για φωτισμό σε δαυλούς και για τη στεγανοποίηση των πλοίων. Το περίφημο μυστικό όπλο των βυζαντινών, το "υγρό πυρ", λέγεται πως περιείχε στα συστατικά του ρητίνη πεύκου, ενώ τα πυρπολικά των ελλήνων ναυτικών στην Επανάσταση του '21 κατέστρεφαν τον τουρκικό στόλο χρησιμοποιώντας ένα εύφλεκτο μίγμα από ρητίνη πεύκου.

Σαπούνι με ρητίνη πεύκου
Η ρητίνη προστίθεται στο σαπούνι σε ποσοστό 5-20%. Οι περισσότερες συνταγές για σαπούνι με ρετσίνι πεύκου που κυκλοφορούν δίνουν ποσοστό 20%. Σημειώστε πως το 20% αντιστοιχεί σε πολύ μεγάλη ποσότητα ρετσινιού. Το ιδανικό εύρος αναλογίας ρητίνης είναι από 3-10%. Οποιοδήποτε ποσοστό πάνω από 15% δίνει κακό και κατώτερο ποιοτικά αποτέλεσμα και επιπλέον μας δυσκολεύει πολύ κατά τη παρασκευή.
Η συνταγή που σας δίνω περιέχει ποσοστό ρητίνης 10%, 5% υπερλίπανση και αποδίδει περίπου 3 kg σαπούνι. Το σαπούνι θα είναι σκληρό, το χρώμα του θα είναι σκούρο καφέ εώς μαύρο και ο αφρός θα είναι λευκός.
Θα χρειαστείτε:
  • 1350 gr ελαιόλαδο (65%)
  • 500 gr λάδι καρύδας (25%)
  • 210 gr ρητίνη πεύκου (10%)
  • 265 gr καυστική σόδα
  • 680 gr νερό
Προειδοποίηση: Πριν ξεκινήσετε να φτιάξετε το σαπούνι αυτό να έχετε στο μυαλό σας πως τα σκεύη που θα χρησιμοποιήσετε θα αχρηστευθούν. Το ρετσίνι είναι πρακτικά αδύνατο να καθαριστεί. Κρατήστε τα σκεύη αυτά για μελλοντική παρασκευή του ίδιου τύπου σαπουνιού. Μεγάλη προσοχή μην λερώσετε κάτι που δε πρέπει να λερωθεί.
Η παρασκευή σαπουνιού με ρετσίνι δε διαφέρει κατά πολύ από τα υπόλοιπα σαπούνια της ψυχρής μεθόδου. Η βασική διαφορά έγκειται στο γεγονός πως το trace φτάνει εξαιρετικά γρήγορα (από δευτερόλεπτα εώς και μερικά λεπτά). Έτσι θα χρειαστεί αν κάνετε μερικές προσαρμογές.
Κάντε την ανάμιξη σε χαμηλές θερμοκρασίες. Θερμοκρασία της τάξης των 35°C είναι ικανοποιητική.
Αν θέλετε να τροποποιήσετε τα έλαια της συνταγής αποφύγετε αυτά που επισπεύδουν το trace όπως φοινικέλαιο, καστορέλαιο κτλ. και προτιμήστε αυτά που το καθυστερούν όπως ελαιόλαδο, ζωικό λίπος κτλ.
Μη χρησιμοποιήσετε stick blender σε καμία περίπτωση.
Αν χρησιμοποιήσετε αιθέρια έλαια προτιμήστε ανάμεσα σε λεβάντα, ευκάλυπτο και tea tree γιατί δεν επηρρεάζουν ιδιαίτερα το trace. Τα υπόλοιπα έλαια θα επισπεύσουν ακόμα περισσότερο το ήδη τάχιστο trace.

Η διαδικασία
1. Φορέστε τον προστατευτικό εξοπλισμό σας. Ζυγίστε τα υλικά της συνταγής.
Αν θέλετε να διευκολυνθείτε βάλτε από πριν το δοχείο που περιέχει τη ρητίνη σε ζεστό νερό, ώστε να μπορείτε να τη χειριστείτε. Είναι πολύ σκληρή και κολλώδης και θα σας δυσκολέψει πολύ στο ζύγισμα.
2. Διαλύστε τη καυστική σόδα στο νερό.
3. Ζεστάνετε όλα τα λάδια μαζί ώστε να λιώσουν (σε περίπτωση που χρησιμοποιείτε και κάποιο έλαιο που είναι σε στερεή μορφή, όπως το λάδι καρύδας της συνταγής).


4. Προσθέστε στο μίγμα ελαίων το ρετσίνι. Ανακατέψτε το καλά μέχρι να διαλυθεί τελείως.


5. Αν πρόκειται να χρησιμοποιήσετε αιθέρια έλαια, θα τα προσθέσετε σε αυτή τη φάση και όχι μετά την ανάμιξη με τη σόδα.


6. Προσθέστε τη σόδα στο μίγμα και παράλληλα ανακατεύετε με μια σπάτουλα ή αυγοδάρτη. Η ανάμιξη της σόδας στα έλαια πρέπει να ολοκληρωθεί με σταθερό και γρήγορο ρυθμό, μέσα σε 10-15 δευτερόλεπτα το πολύ.


7. Μετά από λίγο το μίγμα θα αρχίσει να γίνεται πιο ανοικτόχρωμο από το αρχικό, σημείο οτί έχει ξεκινήσει η διαδικασία της σαπωνοποίησης. Συνεχίστε το ανακάτεμα.


8. Το trace θα κάνει σύντομα την εμφάνιση του και εσείς θα πρέπει να το αναγνωρίσετε εγκαίρως. Το μίγμα θα γίνει σαν πηκτή, λιωμένη σοκολάτα. Μη το αφήσετε να φτάσει σε μεγάλου βαθμού trace, γιατί θα δυσκολευτείτε να το βάλετε στο καλούπι.


9. Καλουπώστε το σαπούνι και διορθώστε με τη σπάτουλα την επιφάνεια του αν χρειάζεται.


10. Χτυπήστε το καλούπι δυνατά και προσεκτικά πάνω σε μια επιφάνεια για να ισιώσει και από τη μέσα πλευρά.


11. Ξεκαλουπώστε το σαπούνι μετά από 24-36 ώρες και κόψτε το σε μπάρες. Αφήστε το να ωριμάσει για 2 μήνες τουλάχιστον. Οι μπάρες θα σκληρύνουν ακόμα περισσότερο κατά τη περίοδο ωρίμανσης.


Τώρα πάμε και στο δύσκολο κομμάτι της συνταγής:
Που στο καλό θα βρω ρητίνη πεύκου;
Κάντε μια έρευνα στο ευλογημένο ebay και το amazon με τις λέξεις "pine tar". Φροντίστε η συσκευασία να αναγράφει "100% pure pine tar" και "creosote free". Μπορεί να το βρείτε και σε καταστήματα που πουλούν κτηνιατρικά είδη. Η ρητίνη πεύκου χρησιμοποιείται για τη φροντίδα των οπλών του αλόγου.

Σημειώσεις
Χρησιμοποιήστε το νέο σας σαπούνι 3 φορές την εβδομάδα στην πάσχουσα περιοχή.
Η θερμή μέθοδος (Hot Process) δε συνιστάται για τη παρασκευή σαπούνιου με ρητίνη πεύκου.
Υπάρχει και μια δεύτερη μέθοδος κατά την οποία πρώτα αναμιγνύουμε τη σόδα με τα έλαια, ανακατεύουμε για λίγο με stick blender και μετά προσθέτουμε το ρετσίνι. Δείτε το video, είναι πολύ κατατοπιστικό.
 
 
 
Επισυνάπτω και ένα δεύτερο video, όχι τόσο για τις εκπληκτικές ικανότητες της εν λόγω κυρίας σαπωνοποιού, όσο για να δείτε το πόσο γρήγορα φτάνει το σαπούνι στο trace. Μετά το 7ο λεπτό αναμιγνύει τη σόδα στα έλαια.
 
 

Ελπίζω να σας βοήθησα.

Credits: livepedia, ellinikabaharika, ygeiaonline, wikipedia, about.com, homesteadingtoday

24 σχόλια:

  1. Θα ήθελα να μου πεις τη γνώμη σου για το ποιό είδος καυστικής σόδας είναι καλό να χρησιμοποιεί κανείς στη σαπωνοποίηση.
    Υπάρχει η "καθαρή" καυστική σόδα που τη βρίσκει κανείς σε "pellet" και η καυστική σόδα με καθαρότητα μεταξύ 95% και 98% που τη βρισκει κανείς σε μορφή ας πούμε χοντρής σκόνης.
    Το χάσμα των τιμών μεταξύ των δύο είναι τεράστιο και όσο και αν έχω ψάξει δεν έχω βρει μια απάντηση για το αν αξίζει να δίνει κανείς 10 ευρώ για ένα κιλό καυστική σόδα ενώ μπορεί να κάνει την ίδια δουλειά με 2 ευρώ.
    Μήπως με την πείρα σου μπορείς να με βοηθήσεις λιγάκι εσύ;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Καλημέρα Jojoka.
    Η σόδα είναι σόδα. Δεν υπάρχει σόδα σαπωνοποιίας και σόδας ξεβουλώματος. Υπάρχει καθαρή σόδα και σόδα που έχει προσμίξεις με άλλα χημικά (ακάθαρτη). Στο σαπούνι μας θέλουμε όσο το δυνατόν πιο καθαρή σόδα (να πλησιάζει το 100%), για να μην έχει χημικά το σαπούνι που θα φτιάξουμε και επηρρεαστεί η αντίδραση της σαπωνοποίησης. Αυτό πρέπει να το καταλάβουμε όλοι για να μη μας πιάνουν κότσο μερικοί έξυπνοι.
    Δεν υπάρχει καμία διαφορά στους δύο τύπους σόδας που αναφέρεις. Και τα δύο είναι καυστική σόδα. Η καθαρότητα είναι θέμα του κατασκευαστή και το οποίο οφείλει να αναγράφει στην ετικέττα.
    Ακόμα και από κατάστημα με υλικά σαπωνοποιίας (που θεωρητικά την πουλάνε πιο ακριβά) το περισσότερο που έχω πληρώσει είναι 3,70€/kg.
    Ποιό μαγαζί σου πούλησε σόδα 10€ το κιλό (να μη περάσω ούτε απ'έξω);
    Σου δίνω ενδεικτικά ένα link: http://www.johnart.gr/Catalogue/index.php?main_page=product_info&products_id=3388
    Hope it helps.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Μιλάω για την 100% καθαρή σόδα που χρησιμοποιείται σε εργαστήρια και είναι σε στέρεη μορφή σαν καραμελίτσες.
    Μοίαζει λίγο η κατάστηση, αν θέλουμε να συγκρίνουμε με κάτι άλλο, με το καθαρό οινόπνευμα και το οινόπνευμα που ονομάζεται πλέον λοσιόν και είναι 98% καθαρό.
    Για τη σόδα που μου δείχνεις η τιμή που βρίσκω ακόμα και στο σούπερ μαρκετ της γειτονιάς είναι 2,00 ευρώ/κιλό.
    Επομένως θεωρείς οτι είναι ασφαλής η χρήση της και να μην ξοδεύομαι τσάμπα..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ακριβώς αυτό εννοώ στο μήνυμα. Αν κάνεις μια έρευνα και σε ξένα e-shop με εξοπλισμό σαπωνοποιίας η σόδα που πουλάνε έχει από 97-99% καθαρότητα. Δεν υπάρχει λόγος να ξοδέψεις λεφτά ή να τρως το κεφάλι σου για τέτοιες λεπτομέρειες.
    Άλλο πράγμα είναι η αλκοολική lotion και άλλο το καθαρό οινόπνευμα. Το ένα στοιχίζει 2-3€ και το άλλο 10-15€. Με την ίδια λογική και το Tuboflo είναι καυστική σόδα... Καταλαβαίνεις τι εννοώ, μην παρεξηγηθώ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Ωραία σε ευχαριστώ, εμπιστεύομαι τη γνώμη σου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Σωστά καυστική σόδα είναι μία και την βρίσκεις στα χημικά.
    Να ρωτήσω και εγώ με την σειρά μου μήπως ξέρεις κάτι για να φύγουν τα μαύρα στίγματα από το πρόσωπο;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Συγχαρητήρια για το blog σου.
    Αυτή τη στιγμή έχω πάρα πολύ ρετσίνι (δάκρυ) από 4-5 σπασμένα πεύκα εδώ έξω,
    το χρησιμοποιούμε ως έχει ή θέλει επεξεργασμένο;

    Ευχαριστώ πολύ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Καλημέρα και σε ευχαριστώ.
    Δυστυχώς Θέλει επεξεργασμένη μορφή. Το αποστάζουνε με κάποιο τρόπο και παίρνει τη μορφή που βλέπεις στις φωτό.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Καλησπέρα μπορεί κάποιος να με βοηθήσει να βρω το pine tar στην Αθήνα? Σε καταστήματα για αλογάκια βρήκα κάτι όμως μου είπαν πως δεν είναι καθαρή ρητίνη πευκου... ήταν πιο παχύ σαν μαύρη βαζελίνη και μου είπαν ακόμα οτι έχει παράγωγα πετρελαίου (δλδ πίσσα ) αυτο χρησιμοποιούν στις οπλές των αλόγων.. δεν το πήρα ... δεν κατάλαβα αν είναι το σωστό... μπορεί κάποιος να με βοηθήσει?? το mail μου είναι
    almavoulgari@gmail.com
    Ευχαριστώ πολύ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. εχω χρησιμοποιησει απλο ρετσινι πευκου και εκανε πολυ καλη δουλεια σε σαπουνια..
    αντιθετως αυτη η κατεργασμενη μορφη της ρητινης θεωρω οτι δεν ειναι και τοσο υγιεινη..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Όπως σωστά γράφεται στο κείμενο, αλλά δεν είναι εύκολο να κατανοηθεί λόγω της χημικής ορολογίας, όταν αποσταχθεί -ή καεί- το ρετσίνι το πεύκου, διαχωρίζεται σε δυο συστατικά, στο νέφτι και το στερεό υπόλειμμα -που χρησιμοποιείται στη συνταγή εδώ, είναι το κολοφώνιο.
    Ένας εύκολος λοιπόν τρόπος για να πάρουμε αυτό το στερεό υπόλειμμα είναι να κάψουμε ρετσίνι σε ένα τενεκεδάκι, πολύ προσεκτικά, ώστε το νέφτι που θα εκλυθεί να εξατμισθεί και να απομείνει το σκούρο, πηχτό κολοφώνιο (turpentine tar). Θέλει όμως προσοχή γιατί το νέφτι (τερεβινθέλαιο-turpentine) που εκλύεται είναι πολύ πτητικό και μπορεί να πάρει πάρα μα πάρα πολύ εύκολα φωτιά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. αγόρασα ενα μπουκάλι πλαστικό 1,5 λίτρου με κομμένο λαιμό επάνω, οπως το πήρε ο ανθρωπος απο το δένδρο,προς 5 ευρω, λίγο κρυσταλλοποιημένο και το θέρμανα σε μπεν-μαρί εως οτου αρχίσει να μαλακώνει, με ενα κουτάλι το μοίρασα σε μερικά πήλινα (απο γιαούρτι) τα εβαλα ολα σε ενα ταψί και τα εριξα στον φούρνο στους 200 για μια ωρα γεμάτη, ανοιξα πόρτες και παράθυρα γιατί η μυρωδιά του νεφτιού ηταν αφόρητη,το εβγαλα μετα και αμέσως το πέρασα απο μεταλλικό σουρωτήρι και το συνέλλεξα σε μια σχετ, μικρή κατσαρόλα, κιτρινο σκούρο το χρώμα, οπου εσταζε αφηνε ενα πανεμορφο δάκρυ που κρυσταλοποιούταν αμέσως, σκεφτηκα να το αραιώσω με ιση ποσότητα ελαιολάδου μιας και τα χρησιμοποιώ πάντα μαζί

      Διαγραφή
  12. δηλαδή θέλετε να μου πείτε οτι το ρετσίνι του πευκου και η πίσσα του πεύκου είναι το ίδιο πράγμα;
    Απο το λίγο που έψαξα...νομίζω πως όχι!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. ασφαλώς και δεν ειναι, αυτό που δείχνει στην φωτό το λένε στα Αγγλικά pine tar, βγαίνει με εντελώς διαφορετικό τρόπο απο οτι συλλέγεται το ρετσίνι, νομίζω οτι το κολοφώνιο (που παίρνουμε απο το ρετσίνι οταν απομακρύνουμε το τερεβινθέλαιο) ειναι ποιοτικά ανώτερο απο την πίσσα , επίσης οι τιμές σαπωνοποίησης πυο βρήκα ειναι διαφορετικές το δε σαπούνι που γίνεται απο κολοφώνιο εχει χρώμα πράσινο ανοικτό ολίγον παλ οταν αρχίσει να ωριμάζει

      Διαγραφή
  13. Δεν μπορω να βρω ρητινη. Ουτε στο ebay. Ενημερώστε με σας παρακαλώ στο olga.triantou@gmail.com

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Καλησπερα,δυστυχως εχω ριξει πολυ ψαξιμο στο διαδικτυο για ρητινη αλλα δεν εχω καταφερει να βρω,μηπως θα μπορουσατε να μου συστησετε κατι?Ευχαριτω εκ των προτερων.Το mail μου ειναι vitalpoint77@hotmail.com

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Καλησπέρα σας
    Η δεν ξέρουμε να ψάχνουμε η είναι δυσεύρετο;
    Αν έχετε να μου προτείνετε κάτι το e-mail μου είναι gfrountzis@gmail.com

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Όσοι ρωτάτε για το που μπορείτε να προμηθευτείτε τη ρητίνη ψάξτε στο ebay για εταιρείες όπως η Bickmore. Εναλλακτικά αναζητήστε το σε καταστήματα με είδη φροντίδας ιπποειδών. Το χρησιμοποιούν για τη φροντίδα των οπλών των αλόγων.
    Bickmore Pine Tar
    Horse Health Products

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. Κ μετάφραση του pine tar είναι πίσσα πεύκου και όχι το γνωστό μας ρετσίνι του πεύκου. Πολύ μεγάλη προσοχή με τις πίσσες γιατί σχεδόν όλες έχουν κρεόζωτο. Μια ουσία που προκαλέι καρκίνο. Πιστεύω ότι τα περισσότερα σαπούνια που κυκλοφορούν δεν γίνονται από καθαρή πίσσα πεύκου και είναι επικίνδυνα εκτός αν αναφέρεται στη συσκευασία "creosote-free pine tar". Το ψάχνω εδώ και 3 χρόνια και το βρήκα μόνο στη Νορβηγία αλλά πως έρχεται εδώ.. πιάστο αβγό και κούρευτο.Αν κάποιος βρήκε κάποια άκρη ας ενημερώσει. Συγχαρητήρια για το blog, πολύ ωραίος τόπος και για επικοινωνία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  18. παλια αυτό το σαπουνι το λεγανε κατραμοσαπουνο γιατι γινεται όχι με το ρετσινι του πευκου, αλλα με το κατραμι του, την φυσικη πισσα του. Για οποιον ενδιαφέρεται και μπορει υπαρχουν βιντεο στο youtube για το πως βγαινει το pine tar

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  19. γεια και χαρά. Μήπως γίνεται κανείς να παράγει ρετσίνι πεύκου χρησιμοποιόντας τη μέθοδο που βλέπουμε σε αυτό το βίντεο; https://www.youtube.com/watch?v=zv0JMKbFsrQ

    Ευχαριστώ πολύ για το υπέροχο blog σας!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  20. γεια σας, μιας και έχουμε πολλά πεύκα στην Ελλάδα, θα ήταν κρίμα να μην τα αξιοποιήσουμε.
    Γίνεται να φτιάξει κανείς σαπούμι με το pine tar που παράγει ο κύριο σε αυτό το βίντεο;

    https://www.youtube.com/watch?v=zv0JMKbFsrQ

    Ευχαριστώ για το φοβερό σας blog!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  21. Πραγματικά υπάρχει άφθονο ρετσίνι στην Ελλάδα απο πεύκο, και το παράγωγο του κολοφώνιο. Δηλαδή το βρασμένο ρετσίνι στους 180 βαθμούς. Μια απλή αναζήτηση με ελληνικούς χαρακτήρες για οργανικό κολοφώνιο θα σας δωσει ικανοποιητικά αποτελέσματα. Πολλοί αναγνώστες του Blog ηδη το έχουν δοκιμάσει...
    Καλή επιτυχία

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Σχόλια σε greeklish, με ενσωματωμένα links, με υβριστικό ή απαξιωτικό περιεχόμενο καθώς και σχόλια με διαφήμιση προϊόντων δε θα δημοσιεύονται. Οι συνταγές και οι πληροφορίες που παρουσιάζονται στο blog δεν υποκαθιστούν ιατρικές οδηγίες ή φαρμακευτική αγωγή. Παρακαλούμε συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν έχετε προβλήματα υγείας, πάσχετε από χρόνιες παθήσεις, είστε έγκυος ή θηλάζετε.

Print Friendly and PDF